Οι επιστήμονες της NASA αποκάλυψαν τα μυστικά του πιο ηφαιστειακού σώματος στο ηλιακό μας σύστημα. Εδώ κα 44 χρόνια, υπάρχει ένα μυστήριο σχετικά με τα ηφαίστεια που έχει στην επιφάνειά της η Ιώ και η NASA πιστεύει ότι μπορεί να απαντήσει τώρα στο πώς και γιατί έγινε τόσο ενεργό, ηφαιστειακά, το φεγγάρι του Δία.
Το φεγγάρι Ιώ είναι ελαφρώς μεγαλύτερο από το δικό μας φεγγάρι και έχει περίπου 400 ηφαίστεια, σύμφωνα με τη NASA. Το υλικό που εκτοξεύεται από τις εκρήξεις αυτών των ηφαιστείων ταξιδεύει στο διάστημα και μπορεί ακόμη και να φανεί από τη Γη, μέσω μεγάλων τηλεσκοπίων.
Η έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα του φεγγαριού του Δία αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά το 1979 από την επιστήμονα Linda Morabito και αργότερα μελετήθηκε στο Jet Propulsion-Laboratory της NASA, μέσα από μια εικόνα που τραβήχτηκε από το διαστημόπλοιο Voyager 1.
Δείτε επίσης: Νέα στοιχεία για τον μεγαλύτερο κρατήρα του φεγγαριού!
Από τότε που ανακαλύφθηκαν, οι επιστήμονες αναρωτιούνται πώς τα ηφαίστεια τροφοδοτούνταν από τη λάβα κάτω από την επιφάνεια. Έτσι, προγραμμάτισαν νέες αποστολές για να μάθουν περισσότερα. Το διαστημικό σκάφος Juno, το οποίο εκτοξεύτηκε το 2011 για να μελετήσει τον Δία και τα φεγγάρια του, πραγματοποίησε δύο πολύ κοντινές πτήσεις στην Ιώ το 2023 και το 2024.
Κατά τη διάρκεια αυτών των προσεγγίσεων, το διαστημόπλοιο συνέλεξε δεδομένα που επέτρεψαν στους επιστήμονες να μετρήσουν τη βαρύτητα της Ιούς και να ανακαλύψουν στοιχεία για τα ηφαίστεια.
Η Ιώ περιφέρεται κοντά στον Δία, ολοκληρώνοντας τον ελλειπτικό της κύκλο κάθε 42,5 ώρες. Λόγω του σχήματος της τροχιάς, η απόσταση του φεγγαριού από τον πλανήτη αλλάζει, όπως και η βαρυτική έλξη του Δία. Αυτό σημαίνει ότι το φεγγάρι συμπιέζεται συνεχώς και απελευθερώνεται σαν ένα stress ball, σε μια διαδικασία γνωστή ως παλιρροϊκή κάμψη.
«Αυτή η συνεχής κάμψη δημιουργεί τεράστια ενέργεια με τη μορφή θερμότητας, που κυριολεκτικά λιώνει τμήματα του εσωτερικού της Ιούς», λένε οι επιστήμονες.
Στο παρελθόν, οι επιστήμονες πίστευαν ότι, λόγω αυτής της κάμψης, το εσωτερικό της Ιούς μπορεί να φιλοξενούσε έναν μεγάλο ωκεανό μάγματος, που εκτείνεται κάτω από ολόκληρη την επιφάνειά της. Ωστόσο, η νέα έρευνα για τα ηφαίστεια δείχνει ότι δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο.
Δείτε επίσης: Νέα έρευνα: Μπορούν τα φεγγάρια του Ουρανού να υποστηρίξουν ζωή;
«Αν η Ιώ είχε έναν παγκόσμιο ωκεανό μάγματος, η υπογραφή της παλιρροιακής παραμόρφωσής της θα ήταν πολύ μεγαλύτερη από ένα πιο άκαμπτο, κυρίως συμπαγές εσωτερικό», είπε ειδικός. «Έτσι, ανάλογα με τα αποτελέσματα από την ανίχνευση του βαρυτικού πεδίου της από το Juno, θα μπορούσαμε να πούμε αν ένας παγκόσμιος ωκεανός μάγματος κρυβόταν κάτω από την επιφάνειά του ή αν ήταν κάτι άλλο».
Αντίθετα, τα δεδομένα της ομάδας πρότειναν ότι το ηφαιστειακό φεγγάρι του Δία έχει ένα ως επί το πλείστον συμπαγές εσωτερικό, με καθένα από τα ηφαίστεια στην Ιώ να έχει τον δικό του υπόγειο θάλαμο κυλιόμενου μάγματος.
«Η ανακάλυψη του Juno ότι οι παλιρροϊκές δυνάμεις δεν δημιουργούν πάντα παγκόσμιους ωκεανούς μάγματος μας παρακινεί να ξανασκεφτούμε αυτά που γνωρίζουμε για το εσωτερικό της Ιούς», είπε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Ryan Park.
Δείτε επίσης: Η NASA εκτόξευσε το Europa Clipper για ανίχνευση ζωής στο φεγγάρι Ευρώπη
Καθώς συνεχίζουμε να εξερευνούμε το ηλιακό μας σύστημα, είναι σαφές ότι υπάρχουν ακόμη πολλά μυστήρια που περιμένουν να αποκαλυφθούν. Ωστόσο, με την πρόοδο της τεχνολογίας και τη συνεργασία μεταξύ επιστημόνων και οργανισμών, μπορούμε να προσβλέπουμε σε πολλές ακόμη πρωτοποριακές ανακαλύψεις στο μέλλον. Η ιστορία της ηφαιστειακής δραστηριότητας της Ιούς είναι μόνο ένα παράδειγμα του πώς η περιέργεια και η αποφασιστικότητά μας συνεχίζουν να μας ωθούν προς νέα σύνορα και να διευρύνουν την κατανόησή μας για το σύμπαν.
Ας συνεχίσουμε λοιπόν να εξερευνούμε, να αναρωτιόμαστε και να εργαζόμαστε μαζί για να ξεκλειδώσουμε τα μυστικά του απέραντου και θαυμαστού κόσμου μας!
Πηγή: www.livescience.com
