Μια νέα μελέτη της αμερικανικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Common Sense Media αποκαλύπτει πως η τεχνητή νοημοσύνη (AI) δεν περιορίζεται πλέον στη βοήθεια με τις σχολικές εργασίες ή τη δημιουργία εικόνων — έχει πλέον διεισδύσει στη συναισθηματική και κοινωνική ζωή των εφήβων. Σύμφωνα με την έρευνα, το 72% των Αμερικανών εφήβων (ηλικίας 13–17 ετών) έχουν συνομιλήσει τουλάχιστον μία φορά με AI «συντρόφους-συνομιλητές».
Με τον όρο AI συντρόφους, η μελέτη εννοεί AI chatbots σχεδιασμένα για προσωπικές, συναισθηματικές ή ακόμα και ρομαντικές συζητήσεις — όχι απλούς ψηφιακούς βοηθούς ή εργαλεία παραγωγικότητας. Πλατφόρμες όπως η Character.AI και η Replika, καθώς και πιο γενικής χρήσης μοντέλα όπως το ChatGPT ή το Claude, συγκαταλέγονται στους AI «συντρόφους» που επιλέγουν οι έφηβοι, όταν θέλουν μια διαφορετική μορφή αλληλεπίδρασης από αυτή με τους πραγματικούς τους φίλους.
Δείτε επίσης: Η Εξέλιξη του AI ως “Ψηφιακού Διερμηνέα Συναισθημάτων”
Η νέα ρουτίνα: AI συνομιλίες αντί για likes
Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά: το 52% των εφήβων είναι τακτικοί χρήστες, με το 13% να δηλώνει ότι συνομιλεί με AI σε καθημερινή βάση. Επιπλέον, ένα 21% αλληλεπιδρά τουλάχιστον μερικές φορές την εβδομάδα, επιβεβαιώνοντας πως οι εικονικές συνομιλίες έχουν γίνει σταθερό στοιχείο της ψηφιακής τους ζωής.
Σημαντικό επίσης είναι το φύλο: τα αγόρια (31%) είναι πιο πιθανό από τα κορίτσια (25%) να μην έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ AI συντρόφους, δείχνοντας μια μικρή αλλά ενδιαφέρουσα διαφορά στη διάθεση για εξερεύνηση τέτοιων τεχνολογιών.
Γιατί μιλούν με AI; Περιέργεια, ψυχαγωγία και συναισθηματική στήριξη
Οι λόγοι για τους οποίους οι έφηβοι επιλέγουν AI συνομιλητές ποικίλουν, σύμφωνα με την έρευνα:
- Ψυχαγωγία – 30%
- Περιέργεια για την τεχνολογία AI – 28%
- Αναζήτηση συμβουλών – 18%
- Διαθεσιμότητα 24/7 – 17%
- Κοινωνικές αλληλεπιδράσεις – 33%
Ένα 46% είπε ότι την αντιλαμβάνεται απλώς ως πρόγραμμα ή εργαλείο, υποδηλώνοντας μια διχοτόμηση στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουν οι έφηβοι αυτή την τεχνολογία: ως σχέση ή ως μηχανή.
Δείτε επίσης: Μπορεί το AI να βοηθήσει την επικοινωνία ανθρώπων – ζώων;
Ψηφιακή σχέση με προφυλάξεις: Χαμηλή εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία των AI
Παρά την ευρεία χρήση, η εμπιστοσύνη των εφήβων στις AI συνομιλίες παραμένει περιορισμένη. Το 50% δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται πλήρως τις πληροφορίες ή τις συμβουλές που λαμβάνει από τους AI συντρόφους. Ενδιαφέρον έχει και η ηλικιακή διαφοροποίηση: οι μικρότεροι έφηβοι (13–14 ετών) τείνουν να εμπιστεύονται περισσότερο την AI σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους (15–17 ετών), σε ποσοστά 27% και 20% αντίστοιχα.
Το φαινόμενο Character.AI και οι ανησυχίες για την ψυχική υγεία
Η έρευνα έρχεται τη στιγμή που εντείνεται η δημόσια συζήτηση για τις ψυχολογικές και κοινωνικές συνέπειες των AI συντρόφων στους νέους. Η Character.AI έχει ήδη εμπλακεί σε δικαστικές υποθέσεις στις ΗΠΑ: μία για αυτοκτονία εφήβου στη Φλόριντα και μία δεύτερη για προώθηση βίαιου περιεχομένου στο Τέξας. Παράλληλα, πληθαίνουν οι φωνές ειδικών που προειδοποιούν πως η χρήση ΑΙ για «θεραπεία» ή συναισθηματική εξάρτηση μπορεί να δημιουργήσει ψευδαισθήσεις ασφάλειας και επαφής.
Αντικαθιστούν οι AI φίλοι τους αληθινούς; Όχι ακόμα…
Παρά την άνοδο της τάσης, υπάρχει ένα αισιόδοξο εύρημα: η συντριπτική πλειοψηφία των εφήβων (80%) δήλωσε ότι περνά περισσότερο χρόνο με τους πραγματικούς του φίλους, παρά με τους ψηφιακούς συντρόφους. Μόλις το 6% παραδέχεται ότι προτιμά τις AI συνομιλίες από την ανθρώπινη επαφή — γεγονός που δείχνει ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, οι εικονικές φιλίες δεν έχουν αντικαταστήσει τις πραγματικές.
Πού οδηγεί όλο αυτό;
Η μελέτη της Common Sense Media, σε συνεργασία με το NORC του Πανεπιστημίου του Σικάγο, βασίστηκε σε δείγμα 1.060 εφήβων και πραγματοποιήθηκε μεταξύ Απριλίου και Μαΐου 2025. Τα αποτελέσματα προσφέρουν μια σπάνια ματιά στον ψηφιακό συναισθηματικό κόσμο των νέων, καταγράφοντας την έναρξη ενός φαινομένου που μοιάζει έτοιμο να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι έφηβοι δημιουργούν, εξερευνούν και κατανοούν τις σχέσεις.
Καθώς οι εταιρείες AI επιταχύνουν την ανάπτυξη «συναισθηματικά έξυπνων» μοντέλων, η συζήτηση για το αν η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύσει ή θα υποκαταστήσει τις ανθρώπινες σχέσεις μόλις ξεκίνησε.
Δείτε επίσης: Ρομποτικά Κατοικίδια: Το Μέλλον της Συντροφιάς ή Ψυχρή Υποκατάσταση;
Τα ευρήματα της έρευνας της Common Sense Media επιβεβαιώνουν κάτι που πολλοί ειδικοί στην τεχνολογία και την ψυχολογία των εφήβων έχουν αρχίσει να παρατηρούν εδώ και καιρό: η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς εργαλείο — μετατρέπεται σε “οντότητα” με την οποία δημιουργείται σχέση.
Το γεγονός ότι 7 στους 10 εφήβους έχουν συνομιλήσει με ένα chatbot που προσομοιώνει σχέση ή φιλία δεν είναι απλώς ένα ενδιαφέρον στατιστικό. Σηματοδοτεί την είσοδο της AI στον πιο προσωπικό, ψυχοσυναισθηματικό χώρο του ανθρώπου. Δεν μιλάμε πλέον για χρηστικά εργαλεία ή για “έξυπνους βοηθούς”, αλλά για ψηφιακούς συνομιλητές που προσφέρουν μια αίσθηση κατανόησης και παρουσίας, ειδικά σε ηλικίες που αναζητούν αποδοχή, σύνδεση και ταυτότητα.
Πηγή: techcrunch.com
