Η Κίνα κάνει ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην ενίσχυση των διαστημικών της δυνατοτήτων, ανακοινώνοντας ότι σχεδιάζει την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για αστεροειδείς που πλησιάζουν τη Γη. Αν και οι επίσημες ανακοινώσεις της Εθνικής Υπηρεσίας Διαστήματος της Κίνας (CNSA) δεν συνοδεύτηκαν από εκτενείς τεχνικές λεπτομέρειες, πρόσφατες επιστημονικές δημοσιεύσεις και παρουσιάσεις σε διεθνείς οργανισμούς αποκαλύπτουν ότι το Πεκίνο εργάζεται πάνω σε ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο πρόγραμμα πλανητικής άμυνας.
Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στις 30 Ιουνίου, ημέρα που έχει καθιερωθεί ως η Διεθνής Ημέρα Αστεροειδών, υπογραμμίζοντας τη σημασία που αποδίδει η Κίνα στην πρόληψη πιθανών διαστημικών απειλών. Το σχέδιο βασίζεται στον συνδυασμό επίγειων παρατηρητηρίων και δορυφορικών υποδομών, δημιουργώντας ένα ενιαίο δίκτυο παρακολούθησης που θα μπορεί να εντοπίζει αντικείμενα τα οποία σήμερα περνούν απαρατήρητα.
Ένα δίκτυο που θα λειτουργεί μέρα και νύχτα
Σύμφωνα με τον επικεφαλής επιστήμονα του Κέντρου Έρευνας Παρακολούθησης και Έγκαιρης Προειδοποίησης για Αστεροειδείς της CNSA, Li Mingtao, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κάποιος γνωστός αστεροειδής που να απειλεί άμεσα τη Γη. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος δεν υπάρχει.
Δείτε επίσης: Hayabusa2: Εντυπωσιακό πέρασμα από τον αστεροειδή Torifune
Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι πως ένα σημαντικό ποσοστό των αστεροειδών που πλησιάζουν τον πλανήτη μας παραμένει άγνωστο. Για τον λόγο αυτό, η Κίνα σχεδιάζει να εγκαταστήσει μεγάλα οπτικά τηλεσκόπια σε στρατηγικά επιλεγμένες περιοχές, τα οποία θα συνεργάζονται με έναν αστερισμό δορυφόρων παρακολούθησης.
Το μεγάλο πλεονέκτημα των διαστημικών παρατηρητηρίων είναι ότι δεν επηρεάζονται από τα σύννεφα, τις καιρικές συνθήκες ή την εναλλαγή ημέρας και νύχτας. Παράλληλα, θα μπορούν να εντοπίζουν αστεροειδείς που προσεγγίζουν τη Γη από την κατεύθυνση του Ήλιου, μια περιοχή όπου οι επίγειες παρατηρήσεις δυσκολεύονται σημαντικά λόγω της έντονης ηλιακής ακτινοβολίας.
Το μάθημα από τον μετεωρίτη του Τσελιάμπινσκ
Η ανάγκη για καλύτερη επιτήρηση δεν είναι θεωρητική. Το 2013 ο μετεωρίτης που εξερράγη πάνω από το Τσελιάμπινσκ της Ρωσίας προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές και τραυμάτισε περισσότερους από 1.500 ανθρώπους.
Το συγκεκριμένο σώμα προσέγγισε τη Γη ακριβώς από την κατεύθυνση του Ήλιου και εντοπίστηκε μόνο όταν είχε ήδη εισέλθει στην ατμόσφαιρα. Το περιστατικό θεωρείται μέχρι σήμερα ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα υπέρ της δημιουργίας διαστημικών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης.
Δείτε επίσης: 3 δισ. ετών: Ο αρχαιότερος κρατήρας αστεροειδούς στη Γη
Χιλιάδες αστεροειδείς παραμένουν άγνωστοι
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η CNSA, οι επιστήμονες έχουν ήδη καταγράψει περισσότερους από 40.000 αστεροειδείς που κινούνται κοντά στη Γη.
Δείτε επίσης: 3 δισ. ετών: Ο αρχαιότερος κρατήρας αστεροειδούς στη Γη
Οι περισσότεροι μεγάλοι αστεροειδείς, με διάμετρο άνω του ενός χιλιομέτρου, έχουν πλέον εντοπιστεί σε ποσοστό που ξεπερνά το 95%, γεγονός που μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μιας παγκόσμιας καταστροφής χωρίς προειδοποίηση.
Η εικόνα όμως αλλάζει στις μικρότερες κατηγορίες. Οι αστεροειδείς διαμέτρου περίπου 140 μέτρων, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν ολοκληρωτική καταστροφή σε μια ολόκληρη περιφέρεια ή ακόμη και σε μια μικρή χώρα, έχουν καταγραφεί σε ποσοστό μικρότερο του 50%. Αυτό σημαίνει ότι δεκάδες χιλιάδες δυνητικά επικίνδυνα αντικείμενα εξακολουθούν να μην έχουν εντοπιστεί.
Οι πιθανές τροχιές των κινεζικών δορυφόρων
Επιστημονικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα αποκαλύπτουν ότι οι Κινέζοι ερευνητές εξετάζουν τέσσερις διαφορετικές τροχιές για τους μελλοντικούς δορυφόρους παρακολούθησης.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει το σημείο Lagrange L1 του συστήματος Ήλιου-Γης, περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα από τον πλανήτη μας, καθώς και τροχιές που ακολουθούν ή προηγούνται της Γης κατά την περιφορά της γύρω από τον Ήλιο.
Εξετάζεται επίσης μια ηλιοκεντρική τροχιά παρόμοια με εκείνη της Αφροδίτης, η οποία προσφέρει ιδανική οπτική γωνία για την ανίχνευση αντικειμένων που πλησιάζουν από την ηλιακή πλευρά, αλλά και μια απομακρυσμένη ανάδρομη τροχιά γύρω από τη Γη.
Πέρα από τα τηλεσκόπια, έρχονται και τα ραντάρ
Η κινεζική στρατηγική δεν περιορίζεται μόνο στις οπτικές παρατηρήσεις. Στα σχέδια περιλαμβάνεται και η αξιοποίηση επίγειων ραντάρ, τα οποία μπορούν να υπολογίζουν με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια τις τροχιές των αστεροειδών όταν αυτοί πλησιάζουν τη Γη.
Δείτε επίσης: Αστεροειδής στο μέγεθος μπλε φάλαινας κατευθύνεται προς τη Γη – πώς θα τον δείτε
Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει και το έργο China Compound Eye (Fuyan), μια προηγμένη εγκατάσταση κοντά στην Τσονγκτσίνγκ, η οποία ήδη χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση αντικειμένων του Ηλιακού Συστήματος.
Μετά την κατάρρευση του ιστορικού τηλεσκοπίου Arecibo στο Πουέρτο Ρίκο το 2020, η διεθνής επιστημονική κοινότητα αναζητά νέες υποδομές ραντάρ. Εάν η Κίνα επενδύσει δυναμικά στον συγκεκριμένο τομέα, θα μπορούσε να καλύψει ένα σημαντικό κενό στις παγκόσμιες δυνατότητες παρακολούθησης.
Διεθνής συνεργασία και το βλέμμα στραμμένο στο 2029
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πλανητική άμυνα δεν μπορεί να αποτελεί υπόθεση μιας μόνο χώρας. Η NASA αναπτύσσει την αποστολή NEO Surveyor, ενώ ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος προχωρά στο πρόγραμμα NEOMIR, με στόχο την ενίσχυση της ανίχνευσης αστεροειδών από το διάστημα. Παράλληλα, η Κίνα ετοιμάζει και δική της αποστολή δοκιμής τεχνικών εκτροπής αστεροειδών, αντίστοιχη με την επιτυχημένη αποστολή DART της NASA.
Η διεθνής συνεργασία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει του 2029, όταν ο αστεροειδής Άποφις θα πραγματοποιήσει μία από τις κοντινότερες διελεύσεις που έχουν καταγραφεί ποτέ, περνώντας σε απόσταση μικρότερη από εκείνη των γεωστατικών δορυφόρων. Το ίδιο έτος έχει ήδη χαρακτηριστεί ως Διεθνές Έτος Πλανητικής Άμυνας, υπενθυμίζοντας ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, η ανθρωπότητα εξακολουθεί να γνωρίζει λιγότερους από τους μισούς δυνητικά επικίνδυνους αστεροειδείς που βρίσκονται στη γειτονιά της Γης. Η ανάπτυξη νέων συστημάτων παρακολούθησης και η ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των διαστημικών οργανισμών θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την έγκαιρη αντιμετώπιση οποιασδήποτε μελλοντικής απειλής.
