Μια νέα έρευνα δείχνει ότι ο Άρης μπορεί να ήταν κάποτε ένας μπλε πλανήτης, με έναν τεράστιο ωκεανό και πολλά ποτάμια.
Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων αποκάλυψε εντυπωσιακούς γεωλογικούς σχηματισμούς στον Άρη που υποδηλώνουν ότι ο πλανήτης μπορεί να φιλοξενούσε κάποτε εκτεταμένα υδάτινα σώματα, συγκρίσιμα σε μέγεθος με τον Αρκτικό Ωκεανό της Γης. Η ανακάλυψη βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης, οι οποίες φανερώνουν δέλτα ποταμών και αποθέσεις που μοιάζουν με τις περιοχές όπου τα ποτάμια εκβάλλουν σε σταθερά νερά.
Τα ευρήματα υποστηρίζουν τη θεωρία ότι ο Άρης δεν ήταν πάντα ένας ξηρός, κόκκινος πλανήτης, αλλά πιθανόν ένας «μπλε» κόσμος με ποτάμια που έρρεαν και έναν μεγάλο ωκεανό στο βόρειο ημισφαίριό του.
Εστίαση στο Coprates Chasma
Η μελέτη, με επικεφαλής επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης και το ιταλικό INAF–Osservatorio Astronomico di Padova, επικεντρώθηκε σε γεωλογικούς σχηματισμούς κοντά στο νοτιοανατολικό άκρο του Coprates Chasma, μέρος του τεράστιου συστήματος φαραγγιών Valles Marineris.
Δείτε επίσης: Curiosity: Εντυπωσιακή πανοραμική εικόνα του Όρους Sharp στον Άρη
Οι σχηματισμοί, που χαρακτηρίζονται ως δέλτα σε σχήμα βεντάλιας, προσομοιάζουν αποθέσεις ποταμών που εκβάλλουν σε στάσιμα νερά — ένα μοτίβο που, στη Γη, σχετίζεται με περιοχές όπου τα ποτάμια εισέρχονται σε λιμνοθάλασσες ή ωκεανούς. Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει ισχυρές ενδείξεις για την ύπαρξη ενός αρχαίου ωκεανού στον Άρη, ο οποίος πιθανόν κάλυπτε μεγάλες εκτάσεις του βόρειου ημισφαιρίου.
Άρης: Λεπτομερείς εικόνες αποκαλύπτουν την αρχαία τοπογραφία
Ο διδακτορικός ερευνητής Ignatius Argadestya, κύριος συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι το τοπίο του Άρη παρουσιάζει χαρακτηριστικά ορεινών περιοχών της Γης, αλλά τα δέλτα που παρατήρησε κοντά στη βάση ενός βουνού ξεχωρίζουν ιδιαίτερα. Τα δεδομένα συγκεντρώθηκαν από διάφορα διαστημόπλοια σε τροχιά γύρω από τον Άρη, συμπεριλαμβανομένου του ExoMars Trace Gas Orbiter της ESA, εξοπλισμένου με το σύστημα κάμερας CaSSIS, υπό την ηγεσία του καθηγητή Nicolas Thomas. Η κάμερα CaSSIS παρέχει έγχρωμες εικόνες υψηλής ανάλυσης από το 2018, συμβάλλοντας καθοριστικά στη χαρτογράφηση αρχαίων ποταμών και δέλτα στην επιφάνεια του Άρη.
Πρόσθετες απεικονίσεις προήλθαν και από τα διαστημικά οχήματα Mars Express της ESA και Mars Reconnaissance Orbiter της NASA.
Δείτε επίσης: Άρης: Ανοιχτόχρωμες πέτρες υποδηλώνουν ότι υπήρξε κάποτε μια τροπική όαση
Ένδειξη αρχαίας ακτογραμμής και μπλε πλανήτης
Στα χαμηλότερα υψόμετρα του συστήματος φαραγγιών, οι επιστήμονες εντόπισαν αποθέσεις, που μοιάζουν με αυτές που συναντάμε και στη Γη, όταν ποτάμια εκβάλλουν στους ωκεανούς. Ο καθηγητής Fritz Schlunegger του Πανεπιστημίου της Βέρνης υπογραμμίζει ότι τα μοτίβα ιζημάτων υποδεικνύουν το στόμιο ενός ποταμού που ρέει σε έναν αρχαίο ωκεανό, παρέχοντας σαφείς ενδείξεις ύπαρξης ακτογραμμής στον Άρη.
Το μέγεθος αυτού του ωκεανού, σύμφωνα με τους ερευνητές, ήταν τουλάχιστον συγκρίσιμο με τον Αρκτικό Ωκεανό της Γης. Αν και προηγούμενες μελέτες είχαν προτείνει την ύπαρξή του, συχνά βασίζονταν σε λιγότερο ακριβή ή έμμεσα δεδομένα. Η τωρινή έρευνα, δημοσιευμένη στο npj Space Exploration, προσφέρει μία από τις πιο ολοκληρωμένες οπτικές αναπαραστάσεις έως σήμερα, βασισμένη σε άμεσα οπτικά στοιχεία.
Δείτε επίσης: Perseverance: Η NASA εντόπισε “μικρές αστραπές” στον Άρη
Τι απομένει να ανακαλύψουμε
Σήμερα, οι αμμόλοφοι που έχουν δημιουργηθεί από ανέμους στον Άρη καλύπτουν μεγάλο μέρος των ερειπίων των δέλτα, αλλά οι αρχικές τους μορφές παραμένουν ορατές. Οι επιστήμονες σκοπεύουν τώρα να αναλύσουν τη σύνθεση των ορυκτών και των εδαφών της περιοχής, ώστε να κατανοήσουν καλύτερα τις διαδικασίες αποσάθρωσης και τις αρχαίες περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούσαν στον Άρη.
Τα ευρήματα ενισχύουν την ιδέα ότι ο Άρης δεν ήταν πάντα ένας ξηρός πλανήτης και ότι η ύπαρξη σταθερού νερού στον παρελθόν μπορεί να έχει δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για πιθανή ζωή. Με τη συνδυαστική χρήση δεδομένων από πολλαπλές αποστολές, η επιστημονική κοινότητα φτάνει πλέον πιο κοντά στην κατανόηση του αρχαίου υδρολογικού συστήματος του κόκκινου πλανήτη, ανοίγοντας νέους ορίζοντες στην πλανητική γεωλογία και την αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη.
