Ο Άρης βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της NASA. Δύο πανομοιότυποι δορυφόροι θα εκτοξευτούν μαζί με στόχο να ρίξουν φως σε ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του Ηλιακού μας Συστήματος: πώς ο Κόκκινος Πλανήτης έχασε την πυκνή του ατμόσφαιρα και το υγρό νερό που κάποτε τον έκανε φιλόξενο για ζωή. Η νέα αποστολή, με την ονομασία ESCAPADE (Escape and Plasma Acceleration and Dynamics Explorers), φιλοδοξεί να χαρτογραφήσει τις διαδικασίες που μεταμόρφωσαν έναν πιθανώς κατοικήσιμο κόσμο σε μια παγωμένη έρημο.
Μια αποστολή – σταθμός αξίας 80 εκατομμυρίων δολαρίων
Η εκτόξευση του ESCAPADE είχε προγραμματιστεί για την Κυριακή 9 Νοεμβρίου αλλά αναβλήθηκε για τις 12 λόγω κακών καιρικών συνθηκών. Οι δορυφόροι θα ξεκινήσουν το ταξίδι τους από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα, με πύραυλο New Glenn της Blue Origin. Οι δύο μικροί δορυφόροι, με τα παρατσούκλια Blue και Gold, θα τεθούν σε τροχιά γύρω από τον Άρη και θα λειτουργήσουν συντονισμένα, προσφέροντας για πρώτη φορά μια τρισδιάστατη εικόνα της αλληλεπίδρασης του πλανήτη με τον ηλιακό άνεμο — τη ροή φορτισμένων σωματιδίων που εκτοξεύει συνεχώς ο Ήλιος.
Δείτε επίσης: Παράξενος πλανήτης καταβροχθίζει 6 δισ. τόνους ύλης ανά δευτερόλεπτο
«Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο ηλιακός άνεμος επηρεάζει την ατμόσφαιρα του Άρη είναι καθοριστική για να αντιληφθούμε την κλιματική του εξέλιξη», δηλώνει ο Robert Lillis, κύριος ερευνητής της αποστολής και αναπληρωτής διευθυντής Πλανητικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Μπέρκλεϊ. Όπως επισημαίνει, «το ESCAPADE μάς δίνει μια στερεοσκοπική προοπτική – δύο μάτια στον ουρανό του Άρη, ταυτόχρονα».
Από έναν υδάτινο κόσμο σε μια ξηρή έρημο
Γεωλογικά ευρήματα δείχνουν πως ο Άρης διέθετε κάποτε ποτάμια, λίμνες και ορυκτά που σχηματίστηκαν παρουσία νερού. Όμως πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, το μαγνητικό του πεδίο άρχισε να εξασθενεί. Χωρίς αυτήν την «ασπίδα» προστασίας, ο ηλιακός άνεμος απογύμνωσε σταδιακά την ατμόσφαιρα, αφήνοντας σήμερα ένα λεπτό πέπλο αερίων.
Προηγούμενες αποστολές, όπως οι Mars Global Surveyor, MAVEN και Hope των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αποκάλυψαν ότι ο Άρης διατηρεί μικρές μαγνητικές «φυσαλίδες» στον φλοιό του, αλλά όχι ένα ενιαίο, πλανητικό μαγνητικό πεδίο. Ωστόσο, κάθε αποστολή παρατηρούσε ένα μόνο σημείο κάθε φορά. Με δύο δορυφόρους ταυτόχρονα, το ESCAPADE θα μπορεί να παρακολουθεί μεταβολές σε διάστημα λεπτών, επιτρέποντας πρωτοφανείς μετρήσεις.
Δείτε επίσης: Στον Τιτάνα του Κρόνου το νερό και το πετρέλαιο αναμειγνύονται
Επιστημονική συνεργασία πολλών πανεπιστημίων
Κάθε δορυφόρος, περίπου στο μέγεθος ενός φωτοτυπικού μηχανήματος, φέρει πανομοιότυπα όργανα. Οι ηλεκτροστατικοί αναλυτές του UC Berkeley θα ανιχνεύουν φορτισμένα σωματίδια που δραπετεύουν από τον πλανήτη, το μαγνητόμετρο του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard θα μετρά την ισχύ των μαγνητικών πεδίων, ενώ αισθητήρες πλάσματος από το πανεπιστήμιο Embry-Riddle θα εξετάζουν τις ιδιότητες του πλάσματος.
Επιπλέον, κάμερες σχεδιασμένες από φοιτητές του Πανεπιστημίου της Βόρειας Αριζόνα θα τραβούν εικόνες του πλανήτη και ίσως καταγράψουν το μυστηριώδες πράσινο σέλας του Άρη – ένα φαινόμενο που μόλις πρόσφατα εντοπίστηκε.
Έξυπνη πορεία μέσω Lagrange Point
Αντί να ακολουθήσει την κλασική απευθείας πορεία προς τον Άρη, το ESCAPADE θα κινηθεί αρχικά προς ένα σημείο Lagrange, δηλαδή ένα βαρυτικό «σημείο ισορροπίας» μεταξύ Γης και Ήλιου. Εκεί θα παραμείνει περίπου για έναν χρόνο πριν ξεκινήσει το ταξίδι του προς τον Άρη το 2026. Αυτή η εναλλακτική διαδρομή ίσως αποτελέσει πρότυπο για μελλοντικές αποστολές, καθιστώντας τις λιγότερο εξαρτημένες από τα στενά χρονικά παράθυρα εκτόξευσης που συμβαίνουν κάθε δύο χρόνια.
Νέες προοπτικές για την ανθρώπινη εξερεύνηση
Όταν οι δορυφόροι φτάσουν στον Άρη —κάτι που αναμένεται τον Σεπτέμβριο του 2027— θα περάσουν επτά μήνες ρυθμίζοντας τις τροχιές τους. Στη συνέχεια, θα ξεκινήσουν κοινές παρατηρήσεις που θα διαρκέσουν έξι μήνες και μετά θα διαχωριστούν για να χαρτογραφήσουν με τρισδιάστατο τρόπο τη ροή ενέργειας και ύλης ανάμεσα στην ατμόσφαιρα του Άρη και τον ηλιακό άνεμο.
Τα δεδομένα αυτά μπορεί να αποδειχθούν πολύτιμα για μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές. Η κατανόηση της συμπεριφοράς της ιονόσφαιρας του Άρη θα βοηθήσει στη βελτίωση της επικοινωνίας και της πλοήγησης στην επιφάνειά του — στοιχεία ζωτικής σημασίας για την επιβίωση των ανθρώπων.
Δείτε επίσης: Halloween: Η NASA εντόπισε ένα τρομακτικό πρόσωπο στον Ήλιο!
Επιπλέον, οι μετρήσεις του ESCAPADE ενδέχεται να υποδείξουν αν υπάρχει υγρό νερό στο υπέδαφος, όπως υποδηλώνουν πρόσφατα σεισμικά δεδομένα από το InSight. Ένα τέτοιο εύρημα θα αποτελούσε ορόσημο όχι μόνο για την αστροβιολογία, αλλά και για τη μελλοντική ανθρώπινη εγκατάσταση στον Άρη.
«Οι άνθρωποι είναι επίμονοι»
«Σίγουρα, η δημιουργία μιας ανθρώπινης βάσης στον Άρη θα είναι τεράστια πρόκληση», παραδέχεται ο Lillis. «Αλλά οι άνθρωποι είναι επίμονοι».
Το ESCAPADE δεν είναι απλώς μια ακόμη διαστημική αποστολή· είναι ένα παράθυρο στο παρελθόν και το μέλλον του Άρη — και ίσως, μια ματιά στο μέλλον της ίδιας της ανθρωπότητας.
