Για πρώτη φορά, ένας κομήτης παρατηρήθηκε να αλλάζει τόσο την ταχύτητα όσο και την κατεύθυνση της περιστροφής του, χάρη σε νέες αναλύσεις φωτογραφιών από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble. Η απρόσμενη αυτή αντιστροφή προκλήθηκε από πίδακες «εκτόξευσης αερίων», οι οποίοι εκτόξευσαν ένα παγωμένο μείγμα αερίων και σκόνης στο ηλιακό σύστημα, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Δείτε επίσης: Μετεωρίτης άνοιξε τρύπα στη στέγη σπιτιού στη Γερμανία
Ο κομήτης, γνωστός ως 41P Tuttle–Giacobini–Kresák (ή απλώς 41P), ανακαλύφθηκε αρχικά από τον Αμερικανό αστρονόμο Horace Parnell Tuttle το 1858, πριν επανανακαλυφθεί από τον Γάλλο αστρονόμο Michel Giacobini το 1907 και ξανά από τον Σλοβάκο επιστήμονα Ľubor Kresák το 1951 (εξ ου και το εκτενές όνομά του). Ο 41P προέρχεται πιθανότατα από τη Ζώνη του Κάιπερ — μια περιοχή πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα που περιλαμβάνει αστεροειδείς, κομήτες και νάνους πλανήτες — και για το μεγαλύτερο μέρος της μακράς ζωής του περιφερόταν γύρω από τον Ήλιο σε κύκλους που διαρκούσαν από δεκαετίες έως και αιώνες.
Ωστόσο, περίπου πριν από 1.500 χρόνια, η πορεία του μεταβλήθηκε εξαιτίας μιας κοντινής βαρυτικής αλληλεπίδρασης με τον Δία. Σήμερα κινείται σε μια πολύ πιο σφιχτή τροχιά, ολοκληρώνοντας μία περιφορά γύρω από τον Ήλιο κάθε 5,4 χρόνια. Όταν πλησιάζει στο κοντινότερο σημείο του προς τον Ήλιο, γνωστό ως περιήλιο, περνά επίσης κοντά από τη Γη και γίνεται ορατός με τηλεσκόπιο. Η τελευταία του προσέγγιση στον Ήλιο σημειώθηκε το 2022, ενώ είχε μελετηθεί εκτενώς και τα έτη 2001, 2006, 2011 και 2017.
Δείτε ακόμα: Η δραματική διάλυση του κομήτη ATLAS καταγράφηκε από κάμερα
Κατά τη διέλευση του 2017, οι αστρονόμοι παρατήρησαν ότι ο ρυθμός περιστροφής του 41P επιβραδύνθηκε σημαντικά καθώς ο κομήτης περνούσε κοντά από τη Γη — κάτι που οι επιστήμονες είχαν αρχικά αποδώσει σε ένα συνηθισμένο φαινόμενο εκτόξευσης αερίων. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble κατέγραψε επίσης εκτενές φωτογραφικό υλικό από το πέρασμα αυτό, το οποίο όμως αρχειοθετήθηκε χωρίς να μελετηθεί σε βάθος.
Στη νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 26 Μαρτίου στο περιοδικό The Astronomical Journal, ένας αστρονόμος ανέλυσε εκ νέου τις εικόνες του Hubble από το 2017 και διαπίστωσε ότι η ξαφνική επιβράδυνση ακολουθήθηκε από ένα μέχρι πρότινος άγνωστο επεισόδιο επιτάχυνσης. Σχεδόν όλοι οι γνωστοί κομήτες έχουν παρατηρηθεί να παρουσιάζουν «εκτόξευση αερίων» σε κάποια φάση της ζωής τους. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει όταν πάγος, αέρια και σκόνη από το εσωτερικό του κομήτη εκτινάσσονται μέσα από μικρές ρωγμές που σχηματίζονται στον πυρήνα του — συνήθως λόγω της αυξημένης εγγύτητας στον Ήλιο, η οποία επιτρέπει στην ηλιακή ακτινοβολία να εξαχνώνει το υλικό στο εσωτερικό και ρηγματώνει το παγωμένο περίβλημά του.
Δείτε επίσης: Ο «Μεγάλος Κομήτης του 2026» θα μπορούσε να είναι ορατός με γυμνό μάτι
Οι ειδικοί δεν είναι βέβαιοι αν το ακραίο φαινόμενο εκτόξευσης αερίων του 41P προκλήθηκε από πολλαπλούς πίδακες ή από μία και μόνο τεράστια εκροή. Ωστόσο, αν παρόμοια επεισόδια επαναληφθούν στα επόμενα περάσματά του από το περιήλιο, ο παγωμένος αυτός κομήτης ενδέχεται να διαλυθεί, όπως συνέβη με τον κομήτη C/2025 K1 (ATLAS), ο οποίος διασπάστηκε εντυπωσιακά στα τέλη του 2025.
