Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ) ανακοίνωσε πρόσφατα ότι το TikTok βρίσκεται αντιμέτωπο με πρόστιμο, λόγω των εθιστικών λειτουργιών του, όπως το ατελείωτο scroll, η αυτόματη αναπαραγωγή, οι push ειδοποιήσεις και τα προσωποποιημένα συστήματα συστάσεων. Σύμφωνα με την ΕΕ, τα παραπάνω στοιχεία παραβιάζουν τον Νόμο περί Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA). Η απόφαση έρχεται στο πλαίσιο αυστηρότερης εποπτείας των μεγάλων πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης για την προστασία των χρηστών, ιδίως των ανηλίκων.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά ευρήματα της Επιτροπής, το TikTοk δεν έχει αξιολογήσει επαρκώς πώς αυτές οι λειτουργίες μπορούν να επηρεάσουν τη σωματική και ψυχική ευεξία των χρηστών. Αυτό περιλαμβάνει τόσο τους εφήβους όσο και τους ευάλωτους ενήλικες, οι οποίοι μπορεί να επηρεάζονται από τον διαρκή ψυχαναγκασμό για scrolling και συνεχόμενη κατανάλωση περιεχομένου.
Δείτε επίσης: ΗΠΑ: Ποιος φοβάται το νέο TikTok;
Η ψυχολογία πίσω από τον εθισμό
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το TikTok ενισχύει την τάση των χρηστών να εισέρχονται σε μια «λειτουργία αυτόματου πιλότου», όπου η συνεχής ανανέωση περιεχομένου επιβραβεύει τον εγκέφαλο και μειώνει τον αυτοέλεγχο. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η πλατφόρμα αγνοεί σημαντικούς δείκτες ψυχαναγκαστικής χρήσης, όπως ο χρόνος που οι ανήλικοι περνούν στην εφαρμογή τη νύχτα ή η συχνότητα που ανοίγουν την εφαρμογή καθημερινά.
Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, οι παραβιάσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πρόστιμο που φτάνει έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του TikTοk, ένα ποσό που πιθανώς θα φτάνει σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Τι απαιτεί η ΕΕ από το TikTok
Για να αποφύγει την επιβολή προστίμου, η πλατφόρμα καλείται να προσαρμόσει τον βασικό σχεδιασμό των υπηρεσιών της, περιλαμβάνοντας:
- Διαλείμματα χρόνου οθόνης για τους χρήστες
- Προσαρμογή των συστάσεων περιεχομένου ώστε να μειωθεί η ψυχαναγκαστική χρήση
- Απενεργοποίηση βασικών λειτουργιών εθισμού, όπως το ατελείωτο scrolling
Η επίτροπος τεχνολογίας της ΕΕ, Henna Virkkunen, τόνισε ότι «ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στο αναπτυσσόμενο μυαλό των παιδιών και των εφήβων» και ότι η ΕΕ θα επιβάλει τη νομοθεσία της για την προστασία των πολιτών.
Παράλληλα μέτρα ασφαλείας και προηγούμενα πρόστιμα
Η Επιτροπή παραδέχεται ότι το TikTok διαθέτει κάποια εργαλεία προστασίας, όπως γονικό έλεγχο και εργαλεία διαχείρισης χρόνου οθόνης, αλλά εκτιμά ότι είναι περιορισμένα στην αποτελεσματικότητά τους, αφού οι γονείς πρέπει να τα ενεργοποιούν χειροκίνητα και οι χρήστες μπορούν εύκολα να τα παρακάμψουν.
Δείτε επίσης: TikTok: Νέα τεχνολογία επαλήθευσης ηλικίας στην Ευρώπη
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η πλατφόρμα βρίσκεται στο στόχαστρο της Ευρώπης:
- Μάιος 2025: Η ιρλανδική Επιτροπή Προστασίας Δεδομένων επέβαλε πρόστιμο 530 εκατομμυρίων ευρώ για παράνομη μεταφορά δεδομένων χρηστών στην Κίνα.
- 2023: Πρόστιμο 345 εκατομμυρίων ευρώ για παραβίαση της ιδιωτικότητας των παιδιών μέσω σκοτεινών μοτίβων εγγραφής και ανάρτησης βίντεο.
- Νοέμβριος 2025: Γαλλική ποινική έρευνα για αμέλεια στην προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών.
Τα πρόστιμα και οι έρευνες δείχνουν μια συστηματική προσέγγιση της ΕΕ για την υποχρεωτική προστασία των παιδιών και τη ρύθμιση της συμπεριφοράς μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών.
Το ευρύτερο μήνυμα
Η δράση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέναντι στο TikTοk στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης φέρουν νομική και ηθική ευθύνη για τον αντίκτυπο που έχουν στους χρήστες τους, ειδικά στους ανηλίκους.
Δείτε επίσης: Το TikTok Shop φέρνει digital gift cards
Οι γονείς και οι χρήστες καλούνται να αξιοποιούν εργαλεία ελέγχου χρόνου οθόνης, να παρακολουθούν τη χρήση της πλατφόρμας και να ενθαρρύνουν υγιείς συνήθειες περιήγησης, ενώ η ΕΕ συνεχίζει να ενισχύει τη ρυθμιστική εποπτεία της για την προστασία της ψυχικής υγείας και της ιδιωτικότητας στο διαδίκτυο.
Η υπόθεση του TikTοk είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της σύγκρουσης ανάμεσα στη διαδραστικότητα των κοινωνικών πλατφορμών και την ανάγκη για ασφαλές και υγιές περιβάλλον διαδικτυακής χρήσης.
Πηγή: www.bleepingcomputer.com
