Η OpenAI θα αρχίσει να προσθέτει ένα αόρατο υδατογράφημα στα κείμενα που γράφουν το ChatGPT και το Codex για τους χρήστες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το υδατογράφημα του ChatGPT δεν φαίνεται με γυμνό μάτι και δεν αλλάζει την εμφάνιση του κειμένου, όμως ένα ειδικό εργαλείο μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να το εντοπίσει. Η αλλαγή έρχεται λίγες εβδομάδες μετά το άνοιγμα σχολείων και πανεπιστημίων και αφορά άμεσα όσους χρησιμοποιούν το ChatGPT για εργασίες, εκθέσεις ή επαγγελματικά κείμενα.
Η εταιρεία παρουσίασε το σύστημα, με την ονομασία textGrain, στις 5 Οκτωβρίου 2026, σε ανάρτηση για τους ευρωπαϊκούς κανόνες προέλευσης κειμένου. Ο λόγος είναι ο Κανονισμός της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), ο οποίος ζητά από τους παρόχους να επισημαίνουν το περιεχόμενο που παράγεται από AI, με τρόπο που να μπορεί να το αναγνωρίσει ένας υπολογιστής. Οι σχετικοί κανόνες διαφάνειας τέθηκαν σε εφαρμογή στις 2 Αυγούστου, όπως σημειώνει το TechCrunch.
Πώς λειτουργεί το υδατογράφημα του ChatGPT
Ένα γλωσσικό μοντέλο γράφει επιλέγοντας κάθε φορά την επόμενη λέξη από πολλές πιθανές. Το textGrain παρεμβαίνει ακριβώς σε αυτό το σημείο: κατά διαστήματα επιλέγει μια διαφορετική λέξη, ιδανικά ένα συνώνυμο, ώστε το κείμενο να αποκτά ένα κρυφό στατιστικό μοτίβο. Ο αναγνώστης δεν βλέπει κάτι ασυνήθιστο. Το ειδικό εργαλείο ανίχνευσης, όμως, αναζητά αυτό το μοτίβο στις λέξεις και κρίνει αν το κείμενο φέρει το υδατογράφημα της OpenAI.
Η αλλαγή θα εφαρμοστεί σταδιακά τις επόμενες εβδομάδες, σε όλα τα πακέτα συνδρομής του ChatGPT και του Codex μέσα στην ΕΕ. Η OpenAI μιλά για «επιλέξιμα» κείμενα, χωρίς να εξηγεί αναλυτικά ποια εξαιρούνται. Εκτός Ευρώπης δεν θα ενεργοποιείται αυτόματα. Οι εταιρείες που χρησιμοποιούν τα μοντέλα της OpenAI μέσω API (διεπαφής προγραμματισμού) μπορούν να το ενεργοποιήσουν οπουδήποτε στον κόσμο, αλλά από προεπιλογή παραμένει απενεργοποιημένο.
Δείτε επίσης: ChatGPT παγίδα: Ψεύτικο GPT οδηγεί σε ClickFix και εγκατάσταση RAT
Μπορεί ο καθηγητής να ελέγξει μια εργασία;
Προς το παρόν, όχι. Το εργαλείο ανίχνευσης δεν είναι δημόσιο. Η OpenAI δίνει πρόσβαση μόνο σε εγκεκριμένους ερευνητές και εξειδικευμένους οργανισμούς, οι οποίοι πρέπει να υποβάλουν αίτηση και εξετάζονται έναν προς έναν. Αυτό σημαίνει ότι ένας εκπαιδευτικός ή ένας καθηγητής πανεπιστημίου δεν μπορεί σήμερα να ανεβάσει μια εργασία και να ελέγξει αν φέρει το υδατογράφημα. Σύμφωνα με την εταιρεία, το εργαλείο απαντά μόνο αν εντοπίζει υδατογράφημα και δεν αποκαλύπτει ποιος χρήστης έγραψε το κείμενο ούτε τι ζήτησε από το ChatGPT.
Η ίδια η OpenAI προειδοποιεί ότι το υδατογράφημα δεν αποδεικνύει πολλά πράγματα. Μπορεί να δείξει ότι ένα σύστημά της έγραψε ή επεξεργάστηκε μέρος ενός κειμένου, αλλά δεν μετρά πόση δουλειά έκανε ο άνθρωπος, δεν κρίνει αν η χρήση του ChatGPT επιτρεπόταν και δεν ελέγχει αν το περιεχόμενο είναι σωστό. Και κάτι ακόμη πιο σημαντικό για τις εργασίες με ChatGPT: αν δεν βρεθεί υδατογράφημα, αυτό δεν αποδεικνύει ότι το κείμενο το έγραψε άνθρωπος. Μπορεί απλώς να ήταν πολύ σύντομο, να είχε διορθωθεί ή μεταφραστεί, ή να προήλθε από εργαλείο άλλης εταιρείας.
Πόσο αξιόπιστη είναι η ανίχνευση κειμένου AI
Τα στοιχεία που δημοσίευσε η OpenAI δείχνουν ότι η μέθοδος έχει σαφή όρια. Με στόχο τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα να μην ξεπερνούν το 1%, το εργαλείο εντόπισε το υδατογράφημα στο 80% περίπου των σύντομων αποσπασμάτων (200 tokens, δηλαδή μονάδων κειμένου, που αντιστοιχούν σε μία με δύο παραγράφους) και στο 95% των αποσπασμάτων διπλάσιου μήκους. Τα αποτελέσματα ήταν αισθητά χειρότερα σε κείμενα μαθηματικών, όπου οι λέξεις δεν μπορούν να αλλάξουν εύκολα.
Το μεγαλύτερο αδύνατο σημείο είναι η επεξεργασία του κειμένου. Στις δοκιμές της εταιρείας, όταν άλλαζε με συνώνυμα το 10% των λέξεων, το ποσοστό ανίχνευσης έπεφτε από περίπου 92% σε 66%. Όταν άλλαζε το 25% των λέξεων, το υδατογράφημα εντοπιζόταν μόλις στο 17% των περιπτώσεων. Η OpenAI αναφέρει ότι και η μετάφραση δυσκολεύει την ανίχνευση, χωρίς να δίνει αριθμούς. Με άλλα λόγια, το υδατογράφημα δεν είναι ορατό ώστε να σβηστεί, αλλά εξασθενεί σημαντικά όσο περισσότερο ξαναγράφεται το κείμενο.
Η κριτική του The Register
Το βρετανικό τεχνολογικό μέσο The Register χαρακτήρισε το σύστημα αδύναμο. Υποστηρίζει ότι η OpenAI το εφαρμόζει μόνο για να τηρήσει τυπικά τον ευρωπαϊκό κανονισμό, ότι αφήνει να ξεφύγει σημαντικό μέρος των κειμένων AI και ότι παρακάμπτεται εύκολα με αλλαγή λέξεων. Θέτει επίσης ένα ζήτημα που αφορά κάθε χρήστη: η δημοσίευση της OpenAI δεν εξετάζει αν η «στατιστική» αλλαγή μιας λέξης μπορεί να αλλοιώσει το νόημα ενός κειμένου ή ακόμη και ένα κρίσιμο στοιχείο ή αριθμό.
Η OpenAI δεν είναι η πρώτη εταιρεία που κάνει αυτό το βήμα. Η Anthropic προσθέτει υδατογράφημα στα κείμενα του Claude παγκοσμίως από τον Αύγουστο, με τεχνολογία βασισμένη στο SynthID της Google, σύμφωνα με το The Verge. Η OpenAI υποστηρίζει ότι το textGrain είχε ίσες ή καλύτερες επιδόσεις από το SynthID στις δοκιμές της και σχεδιάζει να το διαθέσει ως ανοιχτό λογισμικό.
Δείτε επίσης: ChatGPT Διαφημίσεις: Έρχονται Visual Ads στο Image Generation
Τι σημαίνει για μαθητές, φοιτητές και επαγγελματίες
Για μαθητές και φοιτητές, το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι οι εργασίες με ChatGPT μέσα στην ΕΕ δεν είναι πια «αόρατες» σε τεχνικό επίπεδο, ακόμη κι αν σήμερα ο καθηγητής δεν έχει τρόπο να το ελέγξει. Οι κανόνες κάθε σχολείου και πανεπιστημίου για τη χρήση AI εξακολουθούν να μετρούν περισσότερο από οποιοδήποτε εργαλείο ανίχνευσης. Η ασφαλέστερη επιλογή είναι να δηλώνει κανείς ανοιχτά πότε και πώς χρησιμοποίησε το ChatGPT.
Για τους εκπαιδευτικούς, το μήνυμα είναι αντίστροφο: το υδατογράφημα του ChatGPT δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοναδική απόδειξη, ούτε όταν εντοπίζεται ούτε όταν λείπει. Η προφορική παρουσίαση μιας εργασίας ή η συζήτηση με τον μαθητή παραμένουν πιο αξιόπιστοι τρόποι να φανεί αν κατανοεί αυτό που παρέδωσε. Όσο για τους επαγγελματίες, όσοι στέλνουν σε πελάτες ή συνεργάτες κείμενα γραμμένα με ChatGPT καλό είναι να γνωρίζουν ότι αυτά μπορεί πλέον να φέρουν σήμανση, και να ελέγχουν πάντα τα κρίσιμα στοιχεία, όπως αριθμούς, ονόματα και ημερομηνίες, πριν τα χρησιμοποιήσουν.
Δείτε επίσης: OpenAI Dots: Νέοι AI agents που εργάζονται όλο το 24ωρο
