Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται έτοιμη να επεκτείνει το ρυθμιστικό της πλαίσιο και στις υπηρεσίες cloud computing, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στη μάχη περιορισμού της ισχύος των τεχνολογικών κολοσσών. Οι ευρωπαϊκές αντιμονοπωλιακές αρχές εκτιμούν προκαταρκτικά ότι οι υπηρεσίες clοud της Amazon και της Microsoft θα πρέπει να χαρακτηριστούν ως «gatekeepers» (φύλακες) βάσει του Νόμου για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA).
Εάν η απόφαση οριστικοποιηθεί, οι δύο μεγαλύτεροι πάροχοι cloud στον κόσμο, η Amazon Web Services (AWS) και η Microsoft Azure, θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα νέο σύνολο υποχρεώσεων και περιορισμών που αποσκοπούν στη δημιουργία πιο ανοικτών και ανταγωνιστικών ψηφιακών αγορών.
Τι σημαίνει ο χαρακτηρισμός «gatekeeper»
Ο DMA σχεδιάστηκε για να αποτρέψει τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες από το να εκμεταλλεύονται τη δεσπόζουσα θέση τους και να δημιουργούν εμπόδια στον ανταγωνισμό. Μέχρι σήμερα, οι παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επικεντρώνονταν κυρίως σε υπηρεσίες όπως οι μηχανές αναζήτησης, τα κοινωνικά δίκτυα και τα ηλεκτρονικά καταστήματα εφαρμογών.
Δείτε επίσης: Οι Βρυξέλλες ετοιμάζουν το μεγαλύτερο πρόστιμο DMA για την Google
Η πιθανή ένταξη του clοud computing στο πεδίο εφαρμογής του νόμου αποτελεί μια σημαντική διεύρυνση της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Ο χαρακτηρισμός ως gatekeeper θα μπορούσε να επιβάλει περιορισμούς στις πρακτικές αυτοπροτίμησης, να απαιτήσει μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ υπηρεσιών και να διευκολύνει τη μεταφορά δεδομένων και εφαρμογών από έναν πάροχο cloud σε έναν άλλο.
Στην πράξη, οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν μεγαλύτερη ελευθερία επιλογών, χωρίς να εγκλωβίζονται σε ένα συγκεκριμένο οικοσύστημα υπηρεσιών.
Το cloud στο επίκεντρο της εποχής της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι οι υπηρεσίες clοud έχουν πλέον μετατραπεί σε θεμελιώδη υποδομή της ψηφιακής οικονομίας. Πάνω από τις μισές επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμοποιούν υπηρεσίες δημόσιου clοud, ενώ η ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ύπαρξη ισχυρών υπολογιστικών πόρων.
Η επικεφαλής τεχνολογίας της ΕΕ, Henna Virkkunen, υπογράμμισε ότι το cloud αποτελεί προϋπόθεση για το ψηφιακό μέλλον της Ευρώπης και για τη διασφάλιση της τεχνολογικής της κυριαρχίας.
Πράγματι, η ραγδαία εξάπλωση της generative AI έχει εκτοξεύσει τη ζήτηση για υποδομές clοud. Η εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και η λειτουργία προηγμένων υπηρεσιών AI απαιτούν τεράστια υπολογιστική ισχύ, την οποία διαθέτουν κυρίως οι μεγάλοι διεθνείς πάροχοι.
Γιατί η ΕΕ ανησυχεί για την κυριαρχία των μεγάλων παικτών
Η επτάμηνη έρευνα της Επιτροπής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η AWS και η Azure διαθέτουν εξαιρετικά ισχυρή θέση στην αγορά. Οι δύο εταιρείες παρουσιάζουν σημαντικά μεγαλύτερους κύκλους εργασιών, τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές, εκτεταμένες βάσεις πελατών και μεγαλύτερη επιχειρησιακή δυνατότητα σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους.
Δείτε επίσης: Οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς της ΕΕ ζητούν να ρυθμιστούν οι Apple TV και Siri ως πύλες υπό το DMA
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης το φαινόμενο του «vendor lock-in». Πολλές επιχειρήσεις που μεταφέρουν τα δεδομένα και τις εφαρμογές τους σε μια πλατφόρμα cloud διαπιστώνουν ότι η μετέπειτα μεταφορά τους σε άλλη υπηρεσία είναι χρονοβόρα, τεχνικά πολύπλοκη και οικονομικά δαπανηρή.
Οι ευρωπαϊκές αρχές εκτιμούν ότι αυτό το υψηλό κόστος μεταγωγής μπορεί να περιορίσει τον ανταγωνισμό και να ενισχύσει περαιτέρω την κυριαρχία των μεγαλύτερων παικτών της αγοράς.
Οι αντιδράσεις Amazon και Microsoft
Η Amazοn υποστηρίζει ότι η αξιολόγηση της ΕΕ παραβλέπει τη μεγάλη ποικιλία επιλογών clοud που έχουν στη διάθεσή τους οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και προειδοποιεί ότι ένα νέο επίπεδο επικαλυπτόμενης ρύθμισης ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τις επενδύσεις και την καινοτομία.
Από την πλευρά της, η Microsoft υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη την αυξανόμενη δυναμική του Google Clοud και του οικοσυστήματος Gemini στην αγορά της τεχνητής νοημοσύνης.
Δείτε επίσης: Η Ευρώπη επιδιώκει τεχνολογική κυριαρχία: Νέο πακέτο για Clοud και ημιαγωγούς
Μια απόφαση που μπορεί να αλλάξει το μέλλον του cloud στην Ευρώπη
Η πιθανή υπαγωγή της AWS και της Microsoft Azure στο καθεστώς των gatekeepers θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στην ευρωπαϊκή αγορά υπολογιστικού νέφους. Η υπόθεση δεν αφορά μόνο δύο τεχνολογικούς κολοσσούς, αλλά αγγίζει ευρύτερα ζητήματα ανταγωνισμού, καινοτομίας, ψηφιακής ανεξαρτησίας και πρόσβασης στις υποδομές που θα υποστηρίξουν την επόμενη γενιά εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Η Amazon και η Microsoft έχουν πλέον τη δυνατότητα να αντικρούσουν τα προκαταρκτικά συμπεράσματα της Επιτροπής πριν ληφθεί η τελική απόφαση τους επόμενους μήνες. Το αποτέλεσμα της διαδικασίας αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ενδέχεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον τρόπο με τον οποίο θα ρυθμιστεί παγκοσμίως η αγορά του clοud computing τα επόμενα χρόνια.
