Νέες παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb αποκαλύπτουν ότι οι αρχαίοι γαλαξίες αναπτύχθηκαν με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς και πέρασαν πρόωρα σε κατάσταση αδράνειας, εξαιτίας ισχυρών ανέμων που προκλήθηκαν από συγκρούσεις μεταξύ γαλαξιών. Όταν οι γαλαξίες συγκρούονται, το φαινόμενο μοιάζει με έναν γάμο: δύο ξεχωριστές οντότητες ενώνονται για να σχηματίσουν μια ενιαία, τεράστια κοσμική δομή. Κατά τη διαδικασία της συγχώνευσης, ενδέχεται να «σκοτωθούν» οι εμπλεκόμενοι γαλαξίες, καθώς απελευθερώνονται ισχυροί άνεμοι που καταστέλλουν τη δημιουργία νέων άστρων.
Δείτε επίσης: Milky Way: Δύο νάνοι γαλαξίες ετοιμάζονται να συκρουστούν
Ο μηχανισμός αυτός ίσως δίνει απάντηση σε ένα από τα μεγάλα αινίγματα του πρώιμου Σύμπαντος. Πλήθος παρατηρήσεων από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb έχει αποκαλύψει ότι οι γαλαξίες απέκτησαν απροσδόκητα μεγάλη μάζα μέσα στο πρώτο δισεκατομμύριο χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Εξίσου εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς φαίνεται να σταμάτησαν να σχηματίζουν άστρα και να πέρασαν σε μια «ήρεμη» ή «νεκρή» φάση περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια αργότερα.
Οι γαλαξιακοί άνεμοι είχαν προταθεί και στο παρελθόν ως πιθανή αιτία αυτής της εξέλιξης, όμως οι αστρονόμοι δεν διέθεταν άμεσες αποδείξεις ότι μπορούσαν πράγματι να αναστείλουν αποτελεσματικά τον σχηματισμό άστρων τόσο νωρίς στην κοσμική ιστορία. Τώρα, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 10 Ιουνίου στο επιστημονικό περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, διεθνής ομάδα ερευνητών περιγράφει πώς οι άνεμοι που προκαλούνται από τον σχηματισμό άστρων μπορούν να «σβήσουν» τη δραστηριότητα των γαλαξιών, δημιουργώντας το πολύμορφο μωσαϊκό αδρανών γαλαξιακών δομών που παρατηρεί το James Webb.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb και το ραδιοτηλεσκόπιο Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), που βρίσκεται στην έρημο Ατακάμα της Χιλής, για να παρατηρήσουν ένα γαλαξιακό σύστημα γνωστό ως CRISTAL-02, όπως αυτό ήταν μόλις ένα δισεκατομμύριο χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Δείτε ακόμα: Κάθε μεγάλος γαλαξίας απομακρύνεται με μεγάλη ταχύτητα από τον Γαλαξία μας
Με αστρική μάζα περίπου δέκα δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου, το CRISTAL-02 αποτελεί ένα συγχωνευμένο γαλαξιακό σύστημα που αντιπροσωπεύει τα τελικά στάδια μιας σύγκρουσης πολλών γαλαξιών. Παράλληλα, εμφανίζει ένα τεράστιο νέφος αερίου, σχεδόν όσο μεγάλο είναι και το ίδιο το σύστημα, το οποίο εκτοξεύεται στο Διάστημα με ταχύτητες εκατοντάδων χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο. Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, αυτή η γιγαντιαία εκροή, που περιέχει μάζα ίση με 1,5 δισεκατομμύριο Ήλιους, τροφοδοτείται από τους ισχυρούς αστρικούς ανέμους που δημιουργούνται τόσο κατά τη διάρκεια μιας έντονης έκρηξης σχηματισμού άστρων όσο και από τον θάνατο πολλών άστρων.
Τα δύο αυτά φαινόμενα είναι χαρακτηριστικά των γαλαξιακών συγκρούσεων. Οι συγκρούσεις συμπιέζουν τεράστια νέφη αερίων, πυροδοτώντας τη γέννηση νέων άστρων, ανάμεσά τους και εξαιρετικά μαζικών άστρων που ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους μέσα σε λίγα εκατομμύρια χρόνια και εκρήγνυνται ως βίαιες υπερκαινοφανείς εκρήξεις (σουπερνόβα).
Οι ισχυροί ακτινοβόλοι άνεμοι που εκπέμπονται από αυτά τα νεαρά άστρα, αλλά και από τα μεγαλύτερα άστρα που πεθαίνουν, μπορούν στη συνέχεια να αναστείλουν τη δημιουργία νέων άστρων. Αυτό συμβαίνει επειδή θερμαίνουν και διασκορπίζουν τις ψυχρές συγκεντρώσεις μοριακού αερίου προτού αυτές προλάβουν να καταρρεύσουν βαρυτικά και να δώσουν γέννηση σε νέα άστρα.
Δείτε επίσης: Ασυνήθιστοι “γαλαξίες πλατύποδες” ανατρέπουν τη γέννηση των γαλαξιών
Το γαλαξιακό σύστημα CRISTAL-02 φαίνεται να δημιουργεί περίπου 260 νέα άστρα με μάζα αντίστοιχη του Ήλιου κάθε χρόνο, ρυθμό σχεδόν τρεις φορές υψηλότερο από εκείνον που παρατηρείται σε γαλαξίες παρόμοιας μάζας και ηλικίας. Ωστόσο, την ίδια στιγμή χάνει περισσότερο από 500 ηλιακές μάζες υλικού ετησίως, δηλαδή με ρυθμό περίπου 20 φορές ταχύτερο από αυτόν που καταγράφεται συνήθως σε μεγάλους γαλαξίες, σύμφωνα με τα ευρήματα των ερευνητών.
