Η Meta καλείται να πληρώσει επιπλέον $567 εκατομμύρια μετά από νέα δικαστική απόφαση στο Νέο Μεξικό, φέρνοντας το συνολικό πρόστιμο της εταιρείας στην υπόθεση ασφάλειας παιδιών σχεδόν στο $1 δισεκατομμύριο. Το δικαστήριο της Σάντα Φε έκρινε ότι οι πλατφόρμες της Meta αποτελούν «σημαντική συμβάλλουσα αιτία» της κρίσης ψυχικής υγείας των εφήβων στην πολιτεία, χαρακτηρίζοντάς τες public nuisance — δηλαδή δημόσια όχληση με νομικές συνέπειες ανάλογες αυτών που επιβάλλονται σε βιομηχανίες που ρυπαίνουν το περιβάλλον. Πρόκειται για μια ιστορική απόφαση που ενδέχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα δικαστήρια αντιμετωπίζουν τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης παγκοσμίως.
Δείτε επίσης: Meta: Αποσύρθηκε η αγωγή για εθισμό στα social media
Η υπόθεση ξεκίνησε το 2023, όταν ο Γενικός Εισαγγελέας του Νέου Μεξικού Raúl Torrez κατέθεσε αγωγή κατά της Meta, ισχυριζόμενος ότι το Facebook και το Instagram εξέθεταν παιδιά σε σεξουαλική εκμετάλλευση και σε σχεδιαστικά χαρακτηριστικά που προκαλούν εθισμό, ενώ η εταιρεία παρουσίαζε ψευδώς τις πλατφόρμες της ως ασφαλείς για νέους χρήστες. Στην πρώτη φάση της δίκης, τον Μάρτιο του 2026, ένορκοι έκριναν ότι η Meta παραβίασε τον νόμο του Νέου Μεξικού περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών (Unfair Practices Act), επιβάλλοντας πρόστιμο $375 εκατομμυρίων. Η δεύτερη φάση επικεντρώθηκε στο ζήτημα της public nuisance, με τον δικαστή Bryan Biedscheid να καταλήγει ότι οι πλατφόρμες της Meta επιβαρύνουν σχολεία, νοσοκομεία και υπηρεσίες επιβολής του νόμου.
«Αυτή η υπόθεση αφορούσε πάντα την προστασία των παιδιών, την υπεράσπιση των οικογενειών και τη διασφάλιση ότι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο δεν μπορεί να κερδίζει από πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο τους νέους χωρίς συνέπειες», δήλωσε ο Γενικός Εισαγγελέας Torrez. «Η σημερινή απόφαση είναι νίκη για κάθε γονέα που ανησύχησε για το τι κάνουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο παιδί του και για κάθε παιδί που αξίζει να μεγαλώσει πιο ασφαλές στο διαδίκτυο.»
Meta και public nuisance: Τι σημαίνει η απόφαση για τις πλατφόρμες
Η έννοια της public nuisance — δημόσιας όχλησης — χρησιμοποιείται παραδοσιακά για να αντιμετωπιστούν βιομηχανικές δραστηριότητες που βλάπτουν το κοινό, όπως η ρύπανση από εργοστάσια. Το γεγονός ότι ένα δικαστήριο εφάρμοσε αυτή την αρχή σε μια εταιρεία κοινωνικής δικτύωσης αποτελεί νομικό προηγούμενο με τεράστιες επιπτώσεις. Ο δικαστής Biedscheid παρομοίασε τη βλάβη που προκαλεί η Meta με τη ρύπανση ενός εργοστασίου, τονίζοντας ότι η ζημία επεκτείνεται πέρα από τα άτομα και αγγίζει ολόκληρη την κοινωνία. Αυτή η προσέγγιση ανοίγει τον δρόμο για παρόμοιες αγωγές σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ και ενδεχομένως σε άλλες χώρες.
Το νέο πρόστιμο των $567 εκατομμυρίων κατανέμεται κυρίως σε ένα ταμείο αποκατάστασης (abatement fund) που στοχεύει στη μείωση της μελλοντικής βλάβης, όχι απλώς στην αποζημίωση για παρελθοντικές ζημίες. Σύμφωνα με το CNBC, τα $420 εκατομμύρια από το νέο ταμείο προορίζονται για υπηρεσίες θεραπείας, ενώ το υπόλοιπο κατανέμεται σε δράσεις ευαισθητοποίησης, πρόληψης, διαλογής, αξιολόγησης, παραπομπής, συντονισμού, βελτίωσης ποιότητας και αξιολόγησης αποτελεσμάτων. Το συνολικό ποσό που έχει επιβληθεί στη Meta στο πλαίσιο αυτής της υπόθεσης ανέρχεται πλέον σε $942 εκατομμύρια.
Η Meta αντέδρασε με δήλωση του εκπροσώπου Andy Stone, εκφράζοντας διαφωνία με την απόφαση και ανακοινώνοντας πρόθεση έφεσης: «Εργαζόμαστε σκληρά για να διατηρούμε τους ανθρώπους ασφαλείς στις πλατφόρμες μας και έχουμε είμαστε διαφανείς σχετικά με τις προκλήσεις εντοπισμού και αφαίρεσης κακόβουλων χρηστών και επιβλαβούς περιεχομένου. Παραμένουμε σίγουροι για το ιστορικό μας στην προστασία των εφήβων στο διαδίκτυο.» Η εταιρεία έχει επίσης αποκαλύψει ότι η πολιτεία του Νέου Μεξικού ενδέχεται να ζητήσει έως και $62,85 δισεκατομμύρια σε πρόστιμα στο πλαίσιο της συνολικής δικαστικής διαμάχης.
Δείτε επίσης: Meta: Πρόστιμο $12 δισ. για εθιστικό σχεδιασμό Instagram & Facebook
Meta: Οι υποχρεώσεις που επιβάλλει η απόφαση για την ασφάλεια παιδιών
Πέρα από τα χρηματικά πρόστιμα, το δικαστήριο επέβαλε στη Meta σειρά υποχρεώσεων που αφορούν τον σχεδιασμό των προϊόντων της. Η εταιρεία υποχρεούται να συνεχίσει να βελτιώνει τα εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας (age-assurance tools), να αναπτύξει ένα αποκλειστικό μοντέλο πρόβλεψης για χρήστες κάτω των 13 ετών εντός δύο ετών, να διευκολύνει την αναφορά ανηλίκων και να συνεργαστεί με σχολεία ή οργανισμούς προστασίας παιδιών για τη δημιουργία καναλιών αναφοράς. Αυτές οι υποχρεώσεις αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη τάση: οι ρυθμιστικές αρχές μετακινούνται από γενική κριτική για το περιεχόμενο προς συγκεκριμένες απαιτήσεις σχεδιασμού προϊόντων.
Η υπόθεση του Νέου Μεξικού εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα αγωγών κατά πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, που περιλαμβάνει υποθέσεις κατά TikTok, Snapchat και YouTube. Οι νομικές αυτές διαμάχες εστιάζουν στον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι σύστασης περιεχομένου, τα χαρακτηριστικά εθισμού και η ανεπαρκής επαλήθευση ηλικίας βλάπτουν τους νέους χρήστες. Το επιχειρηματικό μοντέλο των πλατφορμών, που βασίζεται στη διαφήμιση βάσει εμπλοκής (engagement-driven advertising), δημιουργεί κίνητρα για μεγιστοποίηση του χρόνου χρήσης, κάτι που έρχεται σε σύγκρουση με την ασφάλεια των ανηλίκων.
Για τη Meta, η οικονομική επίπτωση είναι σημαντική αλλά διαχειρίσιμη σε σχέση με τη συνολική κλίμακα της εταιρείας. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι το νομικό προηγούμενο που δημιουργείται: αν η απόφαση επιβεβαιωθεί σε έφεση, άλλες πολιτείες των ΗΠΑ — και ενδεχομένως χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης — θα μπορούν να ακολουθήσουν παρόμοιες νομικές στρατηγικές. Στην Ευρώπη, η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act) ήδη επιβάλλει αυστηρές υποχρεώσεις στις μεγάλες πλατφόρμες, και μια τέτοια απόφαση ενισχύει τη θέση των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών.
Σύμφωνα με The Verge, η απόφαση αυτή περιγράφεται ευρέως ως ορόσημο, καθώς ενδέχεται να είναι η πρώτη φορά που μια εταιρεία κοινωνικής δικτύωσης χαρακτηρίζεται public nuisance σε αυτό το πλαίσιο. Η νομική και πολιτική συζήτηση μετατοπίζεται από το ερώτημα αν οι πλατφόρμες μπορούν να αυτορυθμιστούν, στο ερώτημα αν τα δικαστήρια θα τις αναγκάσουν να το κάνουν υπό την απειλή μεγάλων χρηματικών ποινών και υποχρεωτικών αλλαγών στα προϊόντα τους.
Δείτε επίσης: Meta Muse Spark: Το AI μοντέλο παραβίασε εταιρεία σε δοκιμές — τρίτο περιστατικό σε λίγες εβδομάδες
Για τους χρήστες — και ιδιαίτερα για τους γονείς — η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Αν οι δικαστικά επιβαλλόμενες αλλαγές υλοποιηθούν, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυστηρότερους ελέγχους ηλικίας, περιορισμούς στη χρήση από εφήβους και πιο αποτελεσματικά συστήματα αναφοράς κακοποίησης. Για τον κλάδο συνολικά, η υπόθεση αυξάνει την πίεση σε όλες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να αποδείξουν ότι μπορούν να εντοπίζουν ανήλικους χρήστες, να μειώνουν επιβλαβείς συστάσεις και να βελτιώνουν τα συστήματα αναφοράς κακοποίησης — πριν τα δικαστήρια τους το επιβάλουν.
