Smart homes που σε κατασκοπεύουν χωρίς να το ξέρεις

Το σύγχρονο σπίτι υπόσχεται άνεση, αυτοματοποίηση και έλεγχο με το πάτημα ενός κουμπιού. Φώτα που ανάβουν μόνα τους, θερμοστάτες που προσαρμόζονται στις συνήθειές σου και φωνητικοί βοηθοί που απαντούν σε κάθε ερώτηση. Πίσω από αυτή την εικόνα, όμως, κρύβεται μια λιγότερο ορατή πραγματικότητα: τα smart homes μπορούν να λειτουργούν ως αθόρυβοι μηχανισμοί συλλογής δεδομένων, συχνά χωρίς ο χρήστης να αντιλαμβάνεται πλήρως την έκταση της παρακολούθησης.

Δείτε επίσης: Επιθέσεις Side-channel σε smart homes

Οι περισσότερες έξυπνες συσκευές βασίζονται στο λεγόμενο Internet of Things, ένα οικοσύστημα όπου κάθε συσκευή είναι συνδεδεμένη στο διαδίκτυο και επικοινωνεί με άλλες. Από κάμερες ασφαλείας μέχρι έξυπνες τηλεοράσεις και ηχεία, όλα συλλέγουν δεδομένα για να λειτουργούν πιο “έξυπνα”. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η συλλογή δεδομένων δεν περιορίζεται πάντα σε ό,τι είναι απαραίτητο. Πληροφορίες για το πότε είσαι σπίτι, τι βλέπεις στην τηλεόραση ή ακόμα και πότε κοιμάσαι μπορούν να καταγραφούν και να αποθηκευτούν.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι φωνητικοί βοηθοί όπως το Amazon Alexa και το Google Assistant. Αυτές οι συσκευές βρίσκονται συνεχώς σε κατάσταση αναμονής, ακούγοντας για τη λέξη ενεργοποίησης. Αν και οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι η καταγραφή ξεκινά μόνο όταν ενεργοποιηθεί η εντολή, έχουν υπάρξει περιπτώσεις όπου αποσπάσματα συνομιλιών καταγράφηκαν κατά λάθος ή αποθηκεύτηκαν στους servers για ανάλυση. Αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το πόσο “ιδιωτικός” είναι τελικά ο ιδιωτικός χώρος.

Δείτε ακόμα: IoT: 9 Προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζουν οι συσκευές!

Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι πολλές συσκευές έχουν αδύναμα σημεία ασφαλείας. Μέσω τεχνικών που σχετίζονται με το Cybersecurity, επιτιθέμενοι μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε κάμερες, μικρόφωνα ή άλλα συστήματα, μετατρέποντας το σπίτι σε εργαλείο παρακολούθησης. Δεν πρόκειται μόνο για θεωρητικό σενάριο· έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου hackers επικοινώνησαν με χρήστες μέσω έξυπνων baby monitors ή καμερών ασφαλείας.

Η παρακολούθηση, ωστόσο, δεν προέρχεται μόνο από κακόβουλους παράγοντες. Οι ίδιες οι εταιρείες που κατασκευάζουν τις συσκευές συλλέγουν δεδομένα για εμπορικούς σκοπούς, όπως η βελτίωση υπηρεσιών ή η στοχευμένη διαφήμιση. Αυτό σημαίνει ότι οι συνήθειές σου μπορεί να αναλύονται και να μετατρέπονται σε προφίλ καταναλωτικής συμπεριφοράς, χωρίς να το συνειδητοποιείς πλήρως.

Υπάρχει επίσης μια πιο λεπτή μορφή παρακολούθησης, γνωστή ως Side-channel attack, όπου ακόμα και χωρίς άμεση πρόσβαση σε δεδομένα, μπορεί κάποιος να εξάγει πληροφορίες από μοτίβα χρήσης. Για παράδειγμα, η κατανάλωση ρεύματος ή η δραστηριότητα ενός δικτύου μπορεί να αποκαλύψει πότε κάποιος βρίσκεται στο σπίτι ή τι είδους συσκευές χρησιμοποιεί.

Δείτε επίσης: Το FIRESTARTER backdoor στόχευσε ομοσπονδιακή συσκευή Cisco Firepower

Το έξυπνο σπίτι, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένας χώρος άνεσης, αλλά και ένα πεδίο όπου η ιδιωτικότητα δοκιμάζεται καθημερινά. Η τεχνολογία δεν είναι από μόνη της επικίνδυνη, αλλά η έλλειψη διαφάνειας και ενημέρωσης μπορεί να την καταστήσει προβληματική. Καθώς τα σπίτια γίνονται ολοένα και πιο συνδεδεμένα, το ερώτημα δεν είναι αν συλλέγονται δεδομένα, αλλά ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά και πώς χρησιμοποιούνται.