Οι εξελίξεις στις τεχνολογίες “organs on chips“, ψηφιακά δίδυμα και τεχνητή νοημοσύνη ανοίγουν ένα νέο κεφάλαιο στην έρευνα και την ανάπτυξη φαρμάκων. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο υπουργός Επιστήμης του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε ένα φιλόδοξο σχέδιο για να σταματήσουν τα πειράματα σε ζώα. Οι δοκιμές πιθανών ερεθιστικών ουσιών στο δέρμα θα σταματήσουν μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, σύμφωνα με μια στρατηγική που κυκλοφόρησε την Τρίτη.
Δείτε επίσης: Ο μεγαλύτερος ιστός αράχνης στον κόσμο φιλοξενεί 111.000 αραχνοειδή
Μέχρι το 2027, οι ερευνητές αναμένεται να τερματίσουν τις δοκιμές της ισχύος του Botox σε ποντίκια, ενώ οι δοκιμές φαρμάκων σε σκύλους και μη ανθρώπινα πρωτεύοντα θα μειωθούν μέχρι το 2030. Η είδηση αυτή ακολουθεί παρόμοιες κινήσεις από άλλες χώρες. Τον Απρίλιο, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ ανακοίνωσε ένα σχέδιο για την αντικατάσταση των δοκιμών σε ζώα για θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα με πιο αποτελεσματικά, ανθρώπινα μοντέλα.
Μετά από ένα εργαστήριο τον Ιούνιο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άρχισε επίσης να εργάζεται σε έναν οδικό χάρτη για να σταματήσουν τα πειράματα σε ζώα για την αξιολόγηση της ασφάλειας των χημικών ουσιών. Οι ομάδες υπέρ της ευημερίας των ζώων αγωνίζονται για τέτοιες δεσμεύσεις εδώ και δεκαετίες, αλλά η έλλειψη εναλλακτικών λύσεων καθιστούσε δύσκολο το να σταματήσουν τα πειράματα σε ζώα.
Οι εξελίξεις στην ιατρική επιστήμη και τη βιοτεχνολογία αλλάζουν αυτή την κατάσταση. Τα ζώα χρησιμοποιούνται στην επιστημονική έρευνα εδώ και χιλιάδες χρόνια, οδηγώντας σε πολλές σημαντικές ανακαλύψεις για το πώς λειτουργούν τα μυαλά και τα σώματα των ζώων. Επειδή οι ρυθμιστικές αρχές απαιτούν τα φάρμακα να δοκιμάζονται πρώτα σε ερευνητικά ζώα, αυτό έχει παίξει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία φαρμάκων και συσκευών τόσο για τους ανθρώπους όσο και για άλλα ζώα. Σήμερα, χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ ρυθμίζουν την έρευνα σε ζώα και απαιτούν από τους επιστήμονες να κατέχουν πολλαπλές άδειες και να τηρούν κανόνες για τη στέγαση και τη φροντίδα των ζώων.
Δείτε ακόμα: Επιστήμονες δημιούργησαν έμβρυα από DNA ανθρώπινου δέρματος
Παρ’ όλα αυτά, εκατομμύρια ζώα χρησιμοποιούνται ετησίως για πειράματα. Πολλοί επιστήμονες δεν θέλουν να συμμετέχουν σε δοκιμές σε ζώα και ορισμένοι αμφισβητούν αν η έρευνα σε ζώα είναι δικαιολογημένη—ειδικά δεδομένου ότι περίπου το 95% των θεραπειών που φαίνονται υποσχόμενες στα ζώα δεν φτάνουν στην αγορά. Τα τελευταία χρόνια, έχουμε δει δραματικές εξελίξεις σε τεχνολογίες που προσφέρουν νέους τρόπους για τη μοντελοποίηση του ανθρώπινου σώματος και τη δοκιμή των επιπτώσεων των πιθανών θεραπειών χωρίς να πειραματιζόμαστε σε ανθρώπους ή άλλα ζώα.
Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελούν τα “organs on chips“. Οι ερευνητές έχουν δημιουργήσει μικρογραφίες ανθρώπινων οργάνων μέσα σε μικροσκοπικές πλαστικές θήκες. Αυτά τα συστήματα έχουν σχεδιαστεί για να περιέχουν το ίδιο μείγμα κυττάρων που βρίσκεται σε ένα πλήρως ανεπτυγμένο όργανο και να λαμβάνουν μια παροχή θρεπτικών ουσιών που τα κρατά ζωντανά. Σήμερα, πολλαπλές ομάδες έχουν δημιουργήσει μοντέλα συκωτιών, εντέρων, καρδιών, νεφρών και ακόμη και του εγκεφάλου. Ήδη χρησιμοποιούνται στην έρευνα.
Δείτε επίσης: Το Τέξας απαγορεύει το κρέας που δημιουργείται σε εργαστήριο
Τσιπ καρδιάς έχουν σταλεί στο διάστημα για να παρατηρήσουν πώς αντιδρούν στη χαμηλή βαρύτητα, και η FDA χρησιμοποίησε τσιπ πνευμόνων για να αξιολογήσει τα εμβόλια COVID-19. Τσιπ εντέρου χρησιμοποιούνται για τη μελέτη των επιπτώσεων της ακτινοβολίας. Ορισμένοι ερευνητές εργάζονται ακόμη και για να συνδέσουν πολλαπλά τσιπ για να δημιουργήσουν ένα “σώμα σε τσιπ”, αν και αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη για πάνω από μια δεκαετία και κανείς δεν το έχει καταφέρει ακόμα.
