Η Meta βρίσκεται στο επίκεντρο νέου σκανδάλου που αφορά την ασφάλεια εφήβων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς αποκαλύφθηκε ότι η ομάδα που ανέπτυξε τους Teen Accounts του Instagram παρήγγειλε καπέλα με την ένδειξη «a/c priv» — συντομογραφία για το νομικό προνόμιο δικηγόρου-πελάτη (attorney-client privilege). Η αποκάλυψη αυτή έρχεται εν μέσω των εκκρεμών αγωγών κατά της εταιρείας και ρίχνει νέο φως στις πρακτικές που χρησιμοποιεί η Μeta για να αποκρύψει εσωτερικά δεδομένα σχετικά με τις επιπτώσεις των πλατφορμών της στους νέους χρήστες.
Δείτε επίσης: Τενεσί: Η Meta γνώριζε ότι το Instagram επηρέαζε αρνητικά τους εφήβους
Οι δικηγόροι που εκπροσωπούν τους ενάγοντες κατά της Meta χαρακτήρισαν τα καπέλα ως απόδειξη μιας ευρύτερης «κουλτούρας κατάχρησης προνομίου» εντός της εταιρείας. Η υπόθεση αφορά την εσκεμμένη απόκρυψη ερευνητικών δεδομένων που αποδεικνύουν τις αρνητικές επιπτώσεις του Instagram στην ψυχική υγεία και ασφάλεια των εφήβων — ένα ζήτημα που είχε αναδειχθεί δυναμικά το 2021, όταν εσωτερικά δεδομένα διέρρευσαν στον Τύπο και ο Mark Zuckerberg αναγκάστηκε να τοποθετηθεί δημοσίως.
Το εσωτερικό project ανάπτυξης των Teen Accounts έφερε την κωδική ονομασία Project Nido. Η ομάδα αυτή, που εργαζόταν στην κυκλοφορία των λογαριασμών για εφήβους το 2024, παρήγγειλε τα περίφημα καπέλα ως εταιρικό «swag» — δηλαδή ως προωθητικό υλικό για τα μέλη της. Το γεγονός ότι η ένδειξη «a/c priv» επιλέχθηκε ως σύμβολο της ομάδας δεν πέρασε απαρατήρητο από τους δικηγόρους των εναγόντων, οι οποίοι το ερμηνεύουν ως ένδειξη ότι η επίκληση του νομικού προνομίου δεν ήταν τυχαία ή αμιγώς νομική πρακτική, αλλά μέρος μιας συστηματικής στρατηγικής.
Η Meta και το attorney-client privilege: Τι κρύβεται πίσω από τα καπέλα;
Το attοrney-client privilege είναι ένα θεμελιώδες νομικό δικαίωμα που προστατεύει τις επικοινωνίες μεταξύ πελάτη και δικηγόρου από αποκάλυψη σε δικαστικές διαδικασίες. Ωστόσο, η Meta φέρεται να έχει επικαλεστεί αυτό το προνόμιο με τρόπο που ξεπερνά κατά πολύ τα νόμιμα όρια. Η US District Judge Yvonne Gonzalez Rogers ήδη χαρακτήρισε ορισμένες από τις επικαλύψεις (redactions) της Meta ως «εντελώς ακατάλληλες» σε διάταξή της τον προηγούμενο μήνα.
Συγκεκριμένα, η δικαστής επεσήμανε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: οι δικηγόροι της Meta προσπάθησαν να παρουσιάσουν μια συζήτηση σχετικά με μια παρουσίαση (slide deck) και το αν θα έπρεπε να δημοσιευθούν ορισμένα δεδομένα ως νομική συμβουλή δικηγόρου. Η δικαστής, βασιζόμενη σε μαρτυρίες από τη δίκη, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η απροθυμία της εταιρείας να δημοσιεύσει τα δεδομένα ήταν στην πραγματικότητα επιχειρηματική απόφαση με στόχο την αποτροπή διαρροών — και όχι νομική συμβουλή που θα δικαιολογούσε το προνόμιο.
Αυτή η διαπίστωση είναι κρίσιμη: σημαίνει ότι η Meta χρησιμοποιούσε τη νομική ορολογία ως «ασπίδα» για να αποκρύψει αποφάσεις που ήταν καθαρά επιχειρηματικής φύσης και όχι νομικής. Η πρακτική αυτή, αν αποδειχθεί συστηματική, θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για την εταιρεία τόσο στο πλαίσιο των τρεχουσών αγωγών όσο και σε μελλοντικές νομικές διαδικασίες.
Δείτε επίσης: Η Meta δηλώνει ότι το AI της σας κάνει να περνάτε περισσότερο χρόνο στο Instagram
Meta και ασφάλεια εφήβων: Το ιστορικό της υπόθεσης
Η υπόθεση αυτή δεν είναι αποκομμένη από ένα ευρύτερο πλαίσιο. Από το 2021, όταν η δημοσιογράφος Frances Haugen διέρρευσε χιλιάδες εσωτερικά έγγραφα της Meta — γνωστά ως Facebook Papers — η εταιρεία βρίσκεται υπό έντονη πίεση για τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τα δεδομένα που αφορούν τις επιπτώσεις των πλατφορμών της στους νέους. Τα έγγραφα εκείνα αποκάλυψαν ότι η ίδια η Meta γνώριζε ότι το Instagram μπορεί να επιδεινώνει την εικόνα σώματος και την ψυχική υγεία των εφήβων κοριτσιών, αλλά επέλεξε να μην αναλάβει δράση.
Στη συνέχεια, πολλές πολιτείες των ΗΠΑ καθώς και ομοσπονδιακές αρχές άσκησαν αγωγές κατά της Meta, κατηγορώντας την εταιρεία για εσκεμμένη έκθεση ανηλίκων σε επιβλαβές περιεχόμενο και για σχεδιασμό πλατφορμών που δημιουργούν εθισμό. Οι αγωγές αυτές βρίσκονται σε εξέλιξη και η διαδικασία της discovery — δηλαδή της ανταλλαγής αποδεικτικών στοιχείων μεταξύ των μερών — έχει αναδείξει σοβαρά ζητήματα σχετικά με τη διαφάνεια της Meta.
Τον Απρίλιο του 2025, η Meta αποχαρακτήρισε περίπου 65.000 έγγραφα που είχαν προηγουμένως αποκρυφθεί ή επικαλυφθεί με βάση το προνόμιο δικηγόρου-πελάτη. Ωστόσο, οι δικηγόροι των εναγόντων υποστηρίζουν ότι η αποκάλυψη αυτή ήρθε πολύ αργά — μετά την ολοκλήρωση των καταθέσεων (depositions) — και επομένως δεν μπόρεσαν να τα χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά στη διαδικασία.
Τώρα, η Meta ζητά παράταση έως το τέλος του 2025 για να επανεξετάσει τις υπόλοιπες επικαλύψεις που έχει κάνει βάσει του προνομίου. Οι δικηγόροι των εναγόντων, από την πλευρά τους, ζητούν τον διορισμό ενός ουδέτερου τρίτου μέρους για να ηγηθεί της επανεξέτασης — με τα έξοδα να βαρύνουν την Meta. Το αίτημα αυτό αντικατοπτρίζει τη βαθιά δυσπιστία των εναγόντων απέναντι στην ικανότητα ή την προθυμία της εταιρείας να διεξαγάγει αντικειμενική αυτοαξιολόγηση.
Η Meta, τα Teen Accounts και η στρατηγική της «νομικής ασπίδας»
Τα Teen Accounts του Instagram κυκλοφόρησαν το 2024 ως απάντηση της Meta στις αυξανόμενες πιέσεις από νομοθέτες, γονείς και οργανώσεις προστασίας παιδιών. Οι λογαριασμοί αυτοί υπόσχονται αυξημένες ρυθμίσεις ασφαλείας για χρήστες κάτω των 18 ετών, όπως περιορισμούς στο περιεχόμενο που μπορούν να δουν και στον χρόνο χρήσης. Ωστόσο, η αποκάλυψη των καπέλων «a/c priv» θέτει ερωτήματα για το κατά πόσο η Meta αντιμετωπίζει την ασφάλεια των εφήβων ως πραγματική προτεραιότητα ή ως δημόσιες σχέσεις.
Το γεγονός ότι η ομάδα Project Nido — η ομάδα που ανέπτυξε αυτά τα «ασφαλή» χαρακτηριστικά — επέλεξε ως σύμβολό της το νομικό προνόμιο δικηγόρου-πελάτη είναι τουλάχιστον αποκαλυπτικό. Υποδηλώνει ότι η νομική προστασία των εσωτερικών δεδομένων ήταν αναπόσπαστο μέρος της κουλτούρας της ομάδας από την αρχή — και όχι κάτι που επιβλήθηκε εκ των υστέρων από το νομικό τμήμα.
Οι επικριτές της Meta υποστηρίζουν ότι αυτή η νοοτροπία αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη εταιρική κουλτούρα που θέτει τα επιχειρηματικά συμφέροντα πάνω από την ευημερία των χρηστών — και ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων, δηλαδή των ανηλίκων. Η χρήση του νομικού προνομίου ως εργαλείου απόκρυψης, αν αποδειχθεί, θα μπορούσε να αποτελέσει παρεμπόδιση δικαιοσύνης (obstruction of justice) — μια κατηγορία με σοβαρές νομικές συνέπειες.
Η υπόθεση αυτή έχει ευρύτερες προεκτάσεις και για την Ευρώπη. Στο πλαίσιο της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ξεκινήσει έρευνες κατά της Meta για πιθανές παραβιάσεις που αφορούν την προστασία ανηλίκων. Τα αποδεικτικά στοιχεία που αναδύονται από τις αμερικανικές δικαστικές διαδικασίες θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν και τις ευρωπαϊκές έρευνες, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στην εταιρεία.
Δείτε επίσης: Η Meta αποκαλύπτει γυαλιά VR αξίας $1,299 και μετατρέπει τα γυαλιά AI σε ακουστικά βαρηκοΐας
Συμπερασματικά, η υπόθεση των καπέλων «a/c priv» δεν είναι απλώς ένα αστείο ή ένα εταιρικό gimmick. Είναι ένα σύμπτωμα μιας βαθύτερης νοοτροπίας εντός της Meta που, σύμφωνα με τους ενάγοντες, θέτει τη νομική αδιαφάνεια πάνω από τη δημόσια λογοδοσία. Καθώς η δίκη εξελίσσεται και η δικαστής Gonzalez Rogers συνεχίζει να ασκεί πίεση για μεγαλύτερη διαφάνεια, η Meta θα κληθεί να αποδείξει ότι η δέσμευσή της για την ασφάλεια των εφήβων είναι κάτι περισσότερο από ένα καπέλο με νομική ορολογία.
