Η NASA παρουσίασε πρόσφατα τις πρώτες εικόνες από το νεόδμητο διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman, το οποίο αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην αναζήτηση εξωπλανητών, στη χαρτογράφηση του Γαλαξία και στη διερεύνηση θεμελιωδών κοσμικών αινιγμάτων, όπως η πραγματική φύση της σκοτεινής ύλης.
Δείτε επίσης: Photobombing: Οι δορυφόροι δυσκολεύουν το Hubble και άλλα τηλεσκόπια
Το Roman αποτελεί το επόμενο κορυφαίο διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA, μετά το Hubble, που εκτοξεύθηκε το 1990 και το James Webb, το οποίο τέθηκε σε τροχιά το 2021. Το τροχιακό παρατηρητήριο φέρει το όνομα της πρωτοπόρου επιστήμονα Nancy Grace Roman, πρώτης επικεφαλής αστρονόμου της NASA (1960–1962) και θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τα Hubble και JWST, χωρίς να αντικαθιστά τα ήδη υπάρχοντα τηλεσκόπια.
Το τηλεσκόπιο έχει ύψος περίπου 12,7 μέτρα και βάρος που ξεπερνά τους 4.100 τόνους. Η κατασκευή του ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2016 και, σύμφωνα με τους επιστήμονες, το έργο παραμένει έως σήμερα εντός του αρχικού προϋπολογισμού των 4,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Μετά την εκτόξευσή του, το Roman θα τοποθετηθεί σε απόσταση περίπου 1,6 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, σε ένα σημείο Lagrange — δηλαδή σε μια σταθερή θέση σε σχέση με τον πλανήτη μας, όπου οι βαρυτικές δυνάμεις δύο σωμάτων εξισορροπούνται. Συγκεκριμένα, θα βρεθεί στο σημείο Sun–Earth L2, στο οποίο βρίσκονται ήδη το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, καθώς και τα Gaia και Euclid του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.
Δείτε ακόμα: «Αινιγματικό» αντικείμενο ανακαλύφθηκε από το τηλεσκόπιο James Webb
Το Roman διαθέτει δύο βασικά επιστημονικά όργανα που θα καθορίσουν τους στόχους της αρχικής πενταετούς αποστολής του. Το πρώτο είναι το Wide Field Instrument (WFI), μια κάμερα 288 megapixel συνδεδεμένη με κάτοπτρο διαμέτρου 2,4 μέτρων, ικανή να καταγράφει εικόνες υψηλής ανάλυσης του εξωτερικού ηλιακού συστήματος, των ορίων του ορατού σύμπαντος και όλων όσων βρίσκονται ανάμεσά τους, στο υπέρυθρο φως που δεν μπορεί να ανιχνεύσει το ανθρώπινο μάτι.
Ένας από τους κύριους στόχους του Roman είναι η δημιουργία του πιο λεπτομερούς έως σήμερα χάρτη του κέντρου του Γαλαξία, στο πλαίσιο της έρευνας Galactic Plane Survey, η οποία θα καλύψει τουλάχιστον το 25% του συνολικού χρόνου παρατηρήσεών του. Παράλληλα, το τηλεσκόπιο θα εξερευνήσει το ευρύτερο σύμπαν, αναζητώντας μακρινά σμήνη γαλαξιών και τεράστια «κοσμικά κενά», στοιχεία που, σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση της NASA, ενδέχεται να ρίξουν φως στη φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.
Ωστόσο, το «μυστικό όπλο» του τηλεσκοπίου θεωρείται το Coronagraph Instrument, το οποίο θα απομονώνει το έντονο φως μακρινών άστρων, επιτρέποντας στο WFI να καταγράφει εικόνες των εξωπλανητών, οι οποίοι υπό κανονικές συνθήκες θα χάνονταν μέσα στην εκτυφλωτική λάμψη των άστρων τους. Συνολικά, εκτιμάται ότι το Roman θα συγκεντρώσει περισσότερα από 20.000 terabyte δεδομένων κατά τη διάρκεια της αρχικής πενταετούς αποστολής του.
Δείτε επίσης: Το τηλεσκόπιο James Webb ίσως εντόπισε «σκοτεινά αστέρια» στο μακρινό σύμπαν
Στις 5 Ιανουαρίου, κατά την 247η Συνάντηση της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας στο Φοίνιξ της Αριζόνα, οι επιστήμονες του προγράμματος ανακοίνωσαν πως, με βάση τα σημερινά δεδομένα, η νωρίτερη πιθανή ημερομηνία εκτόξευσης του Roman είναι η 28η Σεπτεμβρίου.
