Μια σημαντική παρέμβαση στον τρόπο με τον οποίο οι ανήλικοι αλληλεπιδρούν με την τεχνολογία ετοιμάζει η ελληνική κυβέρνηση, με στόχο τον περιορισμό της χρήσης social media από παιδιά κάτω των 15 ετών. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την πρόθεση αυτή μέσα από βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια «δύσκολη αλλά αναγκαία» απόφαση.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και ευρωπαϊκή διάσταση
Η σχετική ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί μέσα στο καλοκαίρι του 2026 και να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η Ελλάδα φιλοδοξεί να αποτελέσει μία από τις πρώτες χώρες που θα προχωρήσουν σε ένα τέτοιο μέτρο, ανοίγοντας τον δρόμο για αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στόχος είναι να ασκηθεί πίεση και προς την Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε να εξετάσει ένα ενιαίο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
Δείτε επίσης: Αυστραλία: Meta, TikTok, Snapchat και YouTube δεν συμμορφώνονται με την απαγόρευση social media για παιδιά
Η πρωτοβουλία βασίζεται σε αυξανόμενες ανησυχίες για την επίδραση των social media στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, συνομιλίες με γονείς αποκαλύπτουν ότι πολλά παιδιά αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου, αυξημένο άγχος και υπερβολική εξάρτηση από το κινητό. Παράλληλα, οι ίδιοι οι ανήλικοι δηλώνουν ότι νιώθουν πίεση από τη συνεχή σύγκριση, τα σχόλια και την ανάγκη διαρκούς παρουσίας στο διαδίκτυο.
Επιστημονικές μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η παρατεταμένη έκθεση σε οθόνες επηρεάζει την ψυχική ισορροπία και τη συγκέντρωση, ενώ μπορεί να ενισχύσει φαινόμενα άγχους και χαμηλής αυτοεκτίμησης. Η κυβέρνηση, αξιοποιώντας αυτά τα δεδομένα, επιχειρεί να θέσει όρια σε μια καθημερινότητα που έχει γίνει έντονα ψηφιοποιημένη.
Ο ρόλος των πλατφορμών και το επιχειρηματικό μοντέλο
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και ο τρόπος λειτουργίας των ίδιων των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στον «εθιστικό σχεδιασμό» ορισμένων εφαρμογών, ο οποίος βασίζεται στην παρατεταμένη παραμονή των χρηστών στην οθόνη. Το επιχειρηματικό μοντέλο πολλών εταιρειών τεχνολογίας στηρίζεται στην προσοχή των χρηστών, κάτι που εντείνει την εξάρτηση, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες.
Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν στοχεύει στην απομάκρυνση των παιδιών από την τεχνολογία συνολικά, αλλά στην πιο ισορροπημένη χρήση της. Η τεχνολογία, όπως επισημάνθηκε, μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο γνώσης, δημιουργίας και έμπνευσης, αρκεί να χρησιμοποιείται με μέτρο.
Δείτε επίσης: Αυστρία: Σχέδια για απαγόρευση social media σε παιδιά κάτω των 14 ετών
Αντιδράσεις και προκλήσεις εφαρμογής
Η εξαγγελία αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις, ιδιαίτερα από τους ίδιους τους ανηλίκους, αλλά και από γονείς που ενδέχεται να προβληματιστούν για τον τρόπο εφαρμογής. Ζητήματα όπως η επαλήθευση ηλικίας, η τεχνική υλοποίηση και η συνεργασία με διεθνείς πλατφόρμες αποτελούν κρίσιμες προκλήσεις.
Παράλληλα, ειδικοί επισημαίνουν ότι καμία νομοθετική παρέμβαση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον ρόλο της οικογένειας. Η καθοδήγηση των γονέων και η εκπαίδευση των παιδιών στη σωστή χρήση της τεχνολογίας παραμένουν βασικοί παράγοντες.
Η επόμενη μέρα για την ψηφιακή παιδική ηλικία
Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη παγκόσμια τάση επαναξιολόγησης της σχέσης των παιδιών με το διαδίκτυο. Ήδη αρκετές χώρες εξετάζουν ή εφαρμόζουν περιορισμούς στη χρήση social media από ανηλίκους, ενώ οι πλατφόρμες καλούνται να ενισχύσουν τα εργαλεία γονικού ελέγχου και προστασίας.
Για την Ελλάδα, η επιτυχία του μέτρου θα εξαρτηθεί από την ισορροπία μεταξύ περιορισμών και ελευθερίας, καθώς και από την αποτελεσματική συνεργασία κράτους, οικογένειας και τεχνολογικών εταιρειών. Αν το εγχείρημα αποδώσει, ενδέχεται να αποτελέσει πρότυπο για την Ευρώπη, διαμορφώνοντας ένα νέο πλαίσιο για την ασφαλή ψηφιακή ενηλικίωση.
Δείτε επίσης: Pinterest CEO: Οι κάτω των 16 δεν πρέπει να έχουν social media
Ολόκληρο το μήνυμα του πρωθυπουργού:
«Six-Seven… Τώρα που έχω την προσοχή σας, παιδιά γεια σας. Αυτό το βίντεο δεν θα είναι ούτε #top ούτε #viral, υπάρχει όμως σοβαρός λόγος που θέλω να σας πω κάτι από εδώ. Θέλω να σας μιλήσω ειλικρινά. Τα τελευταία χρόνια μιλάω με πολλούς γονείς και όλοι μου λένε περίπου το ίδιο πράγμα: Οτι το παιδί τους δεν κοιμάται καλά, αγχώνεται εύκολα, είναι συνεχώς στο κινητό. Μιλάω όμως με πολλές και με πολλούς από εσάς! Πολλά παιδιά μού λένε ότι κουράζονται από τη σύγκριση, από τα σχόλια, από την πίεση να είναι συνέχεια εκεί.
Η επιστήμη είναι σαφής: Όταν ένα παιδί περνά ώρες μπροστά στην οθόνη το μυαλό δεν ξεκουράζεται. Γι’ αυτό και αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε κάτι δύσκολο, αλλά απαραίτητο. Να απαγορεύσουμε την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Η ρύθμιση θα έρθει μέσα στο καλοκαίρι του 2026 και θα τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου του 2027. Η Ελλάδα θα ανήκει στις πρώτες χώρες που θα πάρουν μια τέτοια πρωτοβουλία. Και είμαι σίγουρος, όμως, ότι δεν θα είναι και η τελευταία. Στόχος μας είναι να πιέσουμε και την Ε.Ε. προς αυτή την κατεύθυνση.
Τώρα είμαι σίγουρος ότι πολλοί μικρότεροι θα θυμώσετε μαζί μου. Αν ήμουν στην ηλικία σας ίσως το ίδιο θα ένιωθα κι εγώ. Αλλά ο ρόλος μας και ο δικός μου, δεν είναι να είμαστε πάντα ευχάριστοι. Αλλά κι ακόμα αν σήμερα διαφωνείτε, θέλω απλά να το σκεφτείτε και να το συζητήσετε με τις φίλες σας και τους φίλους σας. Αν κάτι μας κάνει να αισθανόμαστε πιο αγχωμένοι, χειρότερα, λιγότερο καλοί από αυτό που πραγματικά είμαστε, τότε ίσως αξίζει να μπει ένα φρένο.
Ο στόχος μας δεν είναι να σας απομακρύνουμε από την τεχνολογία, η οποία μπορεί να είναι πηγή έμπνευσης, πηγή γνώσης, πηγή δημιουργίας. Ο εθιστικός όμως σχεδιασμός ορισμένων εφαρμογών, το μοντέλο κέρδους που βασίζεται στη δική σας προσοχή, στον πόσο καιρό εσείς περνάτε μπροστά στην οθόνη του κινητού και στερεί και τη δική σας αθωότητα και ελευθερία, κάπου πρέπει να σταματήσει. Και θέλω να πω κάτι στους γονείς: Κανένας νόμος δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δικιά σας παρουσία. Η πολιτική αυτή είναι απλά ένα εργαλείο για να σας βοηθήσει. Ειλικρινά πιστεύω ότι σε λίγα χρόνια θα το δούμε όλοι ως κάτι θετικό και αυτονόητο».
